Pastoralia

Heerlijk, vakantie ! Niets moet, alles mag ! Lekker uitrusten en genieten !

Ik kan me niet voorstellen dat u daar anders over denkt. En toch knaagt het soms aan ons. Onze calvinistische arbeidsethos, -dat is een moeilijke term voor onze gereformeerde manier van kijken tegen en denken over arbeid-, maakt dat we daar wat moeite mee hebben. Moeten we niet nuttig bezig zijn in de wijngaard van de Heer ?

Onze ouders en grootouders leerden ons vaak dat je handen niet stil moeten liggen. Zegt een oud Nederlands spreekwoord niet; ledigheid is des duivels oorkussen ? Maar hoe zit dat nu met vakantie dan ? Luiheid behoort toch tot de zeven hoofd zonden ? De Rooms Katholieke leer kent deze, en hoewel ze in het Protestantisme nogal zijn onder gesneeuwd, het zijn daarom niet te min toch nog steeds zonde. Hoe zit dat nu ?

God is een God van balans ! Hij heeft die zelf in de schepping gelegd. Wij mensen zorgen vaak dat die balans zoek raakt. Kijk maar eens in de Bijbel. En wel helemaal in het begin. Op de zesde dag schiep Hij de mens, Genesis 1 : 26 – 2 : 3. En wat doet God dan ? Zegt Hij tegen Adam, zo en nu aan het werk ?! Nee, de zevende dag is een rustdag. God rust dan uit van Zijn scheppingswerk, maar ook de mens Adam, mag dan uitrusten. De allereerste volle dag van Adam begint met rusten! Tussen haakjes wanneer zelfs God rust van Zijn werk, waarom zouden wij dan niet mogen rusten van ons werk. Dit is een lesje van goede balans in je leven. En lesje voor elke workaholic; zelfs God rust uit, wie ben jij dan om dat niet te doen? Denk je soms dat je meer kan, beter kan dan God ? Lees dan Psalm 127; Als de Heer het huis niet bouwt, vergeefs zwoegen de bouwers; als de Heer de stad niet bewaakt vergeefs doet de wachter de ronde. Vergeefs is het dat je vroeg opstaat, je laat te ruste legt, je aftobt voor wat brood- Hij geeft het zijn lieveling in de slaap. Hier is een knap staaltje van Gods balans te zien. Het hangt niet af van ons zwoegen, ons werk, onze arbeid. God geeft de zegen. En Hij doet dat zelfs in de slaap van Zijn kinderen. Dus denk nu maar niet dat je niet gemist kunt worden op je werk. Want God waakt. Hij bouwt het huis. Jij moet zorgen dat je de goede balans houdt. Werken in Gods wijngaard is belangrijk en goed. Maar je moet wel van ophouden weten. Je hebt je rust ook nodig. En omdat God de mens kent, Hij heeft ons immers gemaakt, weet Hij ook dat we daar nogal eens mee de bocht uit vliegen. Daarom gaf God een gebod, Exodus 20 : 8 en 9; Houdt de Sabbat in ere, het is een heilige dag. Zes dagen lang kunt u werken en al uw arbeid verrichten, maar de zevende dag is een rustdag, die gewijd is aan de Heer uw God; dan mag u niet werken. O ja, de mag-niet-dag! De dag waarop niets mag. Ja, dat hebben wij er vaak van gemaakt. Maar dat staat er niet. God brengt hier de balans aan tussen werken en rusten, elke week. Er staat niet dat je niet mag recreëren, dat je niet mag wandelen in Zijn natuur. Er staat dat je niet mag werken! Laat je wekelijkse arbeidstaak nu maar rusten. De boog kan niet altijd gespannen staan, zo zegt een oud Nederlands gezegde. Waarom niet, omdat dan de elasticiteit uit de pees van de boog verdwijnt en dan wordt de boog onbruikbaar. Je kunt er niets meer mee, en je mist dan je doel. En dat is zonde. Zonde is; je doel missen ! Niet je rust nemen is zonde. We hebben als rechtgeaarde calvinisten altijd onze focus gericht op arbeid. Maar we vergaten vaak dat er ook rust bij hoort. God heeft niet voor niets Zijn gebod gegeven. Wij eren Hem als we op gepaste wijze rusten. Daarmee laten we meteen zien dat we het allemaal van Hem verwachten. God geeft ook die rust, Hij geeft nieuwe krachten door die rust. Jeremia 31 : 25; Wie dorstig zijn zal ik verkwikken; wie uitgeput zijn, geef ik kracht.

Daarom mogen we genieten van onze vakantie. In die vakantie doen we nieuwe krachten op. We laden de batterij weer op voor een nieuw arbeidsseizoen. Zodat we er straks weer tegen aan kunnen. Maar wat nu als die balans ontbrak in het afgelopen werkseizoen ?

De vakantie is niet alleen een tijd van genieten en rusten, maar geeft ook de mogelijkheid om afstand te nemen van je arbeid. Zoals de schilder, die een paar stappen achteruit doet om eens te zien hoe zijn schilderij er van afstand uit ziet. Dan vallen je misschien allerlei dingen op. Dan zie je misschien waar je de bocht bent uitgevlogen. Wat er aan schort. En wat dan zo mooi is, je kunt dan dat in alle rust overdenken. Er met je geliefden in rust over spreken. Want er is ruimte om de tijd te nemen. Je komt misschien tot bepaalde conclusies en dat kan er toe leiden dat je besluiten neemt om het anders te gaan doen. Betrek daar ook de Here bij. Want Hij is het die het huis bouwt, toch ?
Eén ding is er in de vakantie waaraan je aandacht kunt besteden. Aan je relaties. Je hebt tijd voor de kinderen en voor je echtgeno(ot)te. Je vrienden misschien. Maar ook voor je relatie met de Here God. Want wees nou eens eerlijk, de tijd die je doorgaans aan Hem besteed is weinig, misschien wel beperkt tot de zondag. Bedenk daarom ook eens; hoe kan ik meer tijd aan de Here geven ? Want we verwachten het toch van Hem ? Of doe je het in eigen kracht ? Denk je dat je zelf het succes van je carrière bepaald ? Misschien is dat wel zo. Maar bedenk dat straks aan het eind der tijden ons werk zal worden beproeft. Was het dan van Goud, zilver of brons, of van hout en stro. 1 Korintiërs 3 : 13 t/m 15. Volgens Gods maatstaf dan. Nee, wie werkt zoals God het wil, diens werk gaat niet verloren. Dat betekent echter wel dat je voor Hem leeft en niet voor je carrière. Iedereen kent het gezegde wel; je leeft niet om te werken, maar je werkt om te leven. Daar werd vanuit gereformeerde hoek niet altijd positie op gereageerd. Omdat het een suggestie van luiheid geeft. Maar luiheid is; niet willen werken. Maar dat wil dit gezegde helemaal niet zeggen. Wat het zegt is dat de balans goed moet zijn. Het gaat ook hier om de balans van God. Je leeft allereerst tot eer van Hem. En tot heil van je naaste. Daarvoor werk je ook. Het leven komt voorop, daaruit en daarop volgt werk. Bedenk maar eens rustig, misschien onderuit in je tuinstoel, of die balans bij jou goed zit. Want God is niet alleen een God van balans, maar ook een God van relaties. Hij wil een relatie met jou. Hij wil ook dat je relaties met anderen, je naasten, je eigen vrouw en kinderen goed is. Wanneer de manier waarop je met je werk omgaat die relatie verstoort, hindert of misschien zelfs schaad, dan moet er iets fundamenteel veranderen.

Je ziet zelfs in je vakantie is er nog werk aan de winkel. Maar ditmaal door juist wat afstand te nemen en in rust te beschouwen. Het geeft veel nieuwe inzichten misschien, nieuw elan in je relatie met de Here God of misschien zelfs met je geliefden. Dat is het toch wel waard ?

Daar rust Gods zegen op. En van Zijn zegen zijn wij afhankelijk, van Zijn zegen leven wij.

Ik wens allen een gezegende vakantie, met veel rust. Geniet ervan. Het mag ! Want het komt uit Gods hand. Wat is de Here God toch goed voor ons !
Allen zien hoopvol naar U uit,
U geeft brood, op de juiste tijd.
Gul is Uw hand geopend,
U vervult het verlangen van alles wat leeft.
Psalm 145 : 15 en 16.

Een goede vakantie,
F.L.

Afdrukken