Welkom

Openingsbelijdenis

Groet

Psalm 31:2

Wet en samenvatting

Psalm 31:1,6

Gebed

Genadeverkondiging Lucas 18:31-33

Psalm 31:14

Lucas 6:43-45

Opwekking 244 (=Psalm 1)

Preek

Psalm 92:7,8

Gebed

Collecten, Psalm 72:7,10

Avondmaalsformulier 2

Gebed afgesloten met GK 181b

Geloofsbelijdenis GK 179a

Viering

Gebed

Liedboek Gezang 481:1,2

Zegen

 

U hebt vanmorgen aan de kerk gedacht. Wat voor gedachten had u bij de kerk? Positieve gedachten? Jezus wel. Heel sterk zelfs. Toen hij op aarde over de kerk sprak had hij hemelse gedachten. Heb je dat ook als je aan de kerk denkt?

In De Voorhof hebben we daar een plaatje van.

 

Dit is hoe de Here de kerk ziet, als een boomgaard vol lekkere vruchten. Als een paradijsje, een stukje komend koninkrijk. Het paradijs was vol heerlijke vruchtbomen. En als de bijbel vertelt over het komende koninkrijk, dan zie je mensen zitten onder hun wijnstok en hun vijgeboom (Micha 4:4). Een prachtige tuinstad. Van deze hof is de kerk een soort voor-hof. Terwijl de Here in de bergrede vooruitkijkt naar de wereld zonder honger, armoede en tranen, een wereld van overvloed en geluk spreekt hij met zijn volgelingen over de kerk. En dan heeft hij het over goede bomen en lekkere vruchten. Zo ziet hij zijn kerk. Maar ben ik ook zo’n goeie boom vol lekkere vruchten?

Dadelijk wordt de avondmaalswijn geschonken.  Symbool van de sappige vruchten van Gods toekomst. Is die beker ook voor u? Ben je ook zo’n boom vol vruchten in Christus’ kerk?

De Here Jezus heeft het ook over andere bomen. In vers 43 over een slechte boom, een boom met van die miezerige vruchtjes of helemaal niks. En in vers 44 over distels en doornstruiken. Hij wil dat je je afvraagt: ‘Wat ben ik voor een boom?’ Hij helpt je om het antwoord op die vraag te vinden: ‘Elke boom kun je aan zijn vruchten kennen’ (vers 44). Daar moet je dus naar kijken.

Maar wat zijn dan die vruchten? Als de bijbel het over vruchten heeft moet je vaak aan je daden denken. De daden van een mens, dat zijn de vruchten waaraan je kunt zien wat er van binnen zit, wat voor mens het is. Maar hier noemt de Here Jezus iets anders: ‘Waar het hart vol van is daar loopt de mond van over’ Woorden dus. Woorden, waar de Here Jezus het al veel over gehad heeft in de bergrede. Woorden waarmee je bidt, zegent, aanvaardt, vergeeft. Woorden waarmee je leiding geeft, anderen de ogen opent en ze op weg helpt. Natuurlijk, je daden laten ook zien wat er in je leeft en die zijn in de kerk ook belangrijk. Maar nu vestigt hij je aandacht speciaal op je woorden: ‘Waar loopt je mond van over?’

 

De Here laat ons drie soorten bomen zien, en laten we eens kijken wat voor woorden daar bij passen. De boom met de goede vruchten. Dat zijn de mensen met woorden die de Here Jezus wil horen. De spreukendichter zegt: een juist woord op de juiste tijd is als een gouden appel op een zilveren schaal (Spreuken 25:11); een prachtige vrucht. De woorden van de rechtvaardige zijn voedsel voor velen (Spreuken 10:21). Woorden die van de wereld een paradijs maken. De boom met de stekels. Dat is de man of de vrouw met de stekelige woorden, die op een afstand houden. Woorden als dolksteken, zoals de spreukendichter zegt (Spreuken 12:15). Woorden die de samenleving en de gemeente kapot maken. Dorens en distels, daar hoorde je in het paradijs nog niet over. Dat hoort bij de wereld die kapot gegaan is door de zonde. En dan is er nog een derde boom. Het zou een vruchtboom moeten zijn, maar vruchten van betekenis komen er niet aan. Het zijn nietszeggende mensen, waar niks van uitgaat, geen goede woorden.

Laten we ze alle drie nog eens wat beter bekijken. Ik doe dat aan de hand van een aantal spreuken uit het spreukenboek. Eerst over de goede woorden. Die brengen een stukje paradijs onder de mensen. De woorden van een goed mens zijn als diepe wateren,

ze zijn een sprankelende beek, een bron van wijsheid (Spreuken 18:4). De uitspraken van de rechtvaardige zijn een bron van leven (10:11). Ze zijn als zuiver zilver (10:20). Ja, goud en edelstenen zijn er genoeg, maar wijze woorden zijn een zeldzaamheid (20:15).

Wat de wijze zegt brengt troost en genezing (12:18). Dat kunnen geïnteresseerde, bemoedigende, vertroostende woorden zijn. Raadgeving. Maar ook woorden waarmee je iemand vermaant: Berisp een wijze en hij mag je graag, een wijze wordt nog wijzer als je hem berispt (9:8,9). Woorden die, ook als dat niet altijd makkelijk is, eerlijk zijn: Wie een eerlijk antwoord geeft is als iemand die je een kus op de lippen drukt (24:26). Woorden waar je soms moed voor moet hebben. Maar doe het liefdevol en beheerst. Een vriendelijk woord doet woede bedaren, krenkende woorden wekken toorn op (15:1) Kalme woorden zijn een levensbron, een valse tong vernietigt de geest (15:4). Een rechtvaardige denkt na voordat hij antwoordt (15:28). Een verstandig mens is karig met zijn woorden,  iemand met inzicht is bezonnen (17:27). Wie zo praat bewijst echt meeleven en hulp. Dat bouwt iets moois op.

Maar de woorden die bij de doornstruik passen: Denk daarbij aan roddel. De woorden van een lasteraar neemt men gulzig in zich op, als een lekkernij die de buik verzadigt (18:8). Zo is het toch: heerlijk om naar sappige roddels te luisteren. Ze smaken geweldig, maar het is puur vergif. Sommigen kunnen ervan genieten ze een ruzie kunnen uitlokken. Ziek! Een driftkop wakkert ruzie aan (15:18). Wie een ruzie begint ontketent een stortvloed (17:14). De woorden van een dwaas zaaien tweedracht, wat hij zegt leidt tot een vechtpartij (18:6). Het kan hem ook in te veel praten zitten: Een veelprater begaat al gauw een misstap, wie zijn tong in toom houdt is verstandig (10:19). Ik denk ook aan krenkende en vernederende woorden: Wie zijn medemens kleineert heeft geen verstand, iemand met inzicht zwijgt (11:12) Een vriendelijk woord doet woede bedaren,  krenkende woorden wakkeren toorn aan (15:1). Een verongelijkte broer is ontoegankelijker dan een vesting, ruzie is als een vergrendelde toren. (18:19) Allemaal woorden die de geest van de doornstruik hebben. Onze wereld is er vol van.

En trouwens ook van die bomen die niets te zeggen hebben, waar geen liefde, geen goed woord van uitgaat. Terwijl we net verschillende spreuken gehoord hebben die de waarde van goede woorden benadrukten hou je je ongeïnteresseerd afzijdig. Nee, ik bedoel hier niet dat sommige mensen verlegen zijn of wat stil. Ook stille mensen kunnen met een vriendelijke groet een gouden appel aanbieden. En met weinig woorden veel zeggen. De Here Jezus veroordeelt met dat beeld van die kale boom de verlegen en bescheiden mensen niet, maar wel wie ongeïnteresseerd de andere kant zwijgt, terwijl je ergens anders misschien volop meepraat, als het jou maar uitkomt.

Drie bomen. En er zit maar één goede bij. Is het niet hopeloos voor ons, met onze stekeligheden en ons zwijgen. Je moet je dood schamen over een heleboel van je woorden en over je zwijgen. Wat zou het heerlijk zijn in een gemeente met meer vruchten van goede woorden. Wat zou de Here dat graag willen zien, ook uit jouw mond. Wat moet dat worden, over twee weken bij het avondmaal? Wat moet dat worden, in Gods koninkrijk… of daarbuiten? Is het niet hopeloos?

Nee, de Here zegt niet massief en statisch: jij niet, jij niet, jullie allemaal niet. Nee, hij geeft ons in het laatste vers juist iets mee om te veranderen. Om steeds meer een goede boom te worden. Dat is de genade van de Here Jezus: zwijgers en mensen vol stekeligheden krijgen een plek in zijn voor-hof om vergeving te krijgen en steeds meer te veranderen in goede bomen. Hij wil je hart veranderen in een schatkamer vol van zijn goede woorden. Als zijn goede woorden bij je binnenstromen en je er steeds meer vol van raakt, dan kunnen er ook steeds meer opbouwende en samenbindende woorden naar buiten stromen. En wordt dit huis een echte voor-hof. Op weg naar het paradijs.