In de bijbel kun je lezen het een mooie taak is om ouderling te zijn? Wat is er zo mooi aan. Lees het antwoord. Ook interessant als je nooit ouderling zult worden. Een preek over 1 Timoteüs 3:1.

Liturgie
Welkom
Openingsbelijdenis
Groet
Psalm 31:2,11
Tien geboden en samenvatting
GK Gezang 171
Gebed
Genadeverkondiging 1 Timoteüs 1:15-16
GK Gezang 141:3
1 Timoteüs 3
Psalm 96:1,6,8
Preek
Psalm 119:5,7
Gebed
Mededelingen
Collecten
GK Gezang 19
Zegen

Vertaling van de tekst, 1 Timoteüs 3:1:
Het woord is waar.
Als iemand er naar streeft opziener te worden,
verlangt hij mooi werk.

Een mooie taak?
Probeer het filmpje even voor je te zien. Een gezin zit rond de tafel. Er wordt gesproken over iets wat met het geloof te maken heeft. Een fijn gesprek, dat merk je. Een gezin waarbij je spontaan het gevoel krijgt dat je er wel bij zou willen horen. Er wordt ingezoomd op de vader, die op een prettige manier meedoet aan het gesprek. Linksboven in beeld verschijnt een vierkantje met daarachter het woord: geschikt. Daaronder nog een hokje met het woord ongeschikt. Een krassend geluid klinkt. Eén hokje wordt ingevuld. Wat denkt u, zou deze vader geschikt zijn?

Een preek over 1 Timoteüs 3 kan gemakkelijk een promotiefilmpje worden om ouderlingen en diakenen te werven. Ik wil u in de preek van vanmorgen meer geven, en ik hoop dat u dat merkt. Ja, ik kom daar eigenlijk al direct op als ik de vraag stel:  wat is er nou zo mooi aan het ouderling zijn? Want ouderling is een ander woord voor opziener. Paulus noemt het mooi werk. Wat is daar nou zo mooi aan? Ik heb het woensdagavond eens aan de ouderlingen gevraagd. En dan hoor ik ze er over dat het mooi is om anderen te helpen. En dat God zelf je die opdracht gegeven heeft. Dat hij je ook helpt. Jij bemoedigt anderen en je wordt ook weer door hen bemoedigd. Het werk van een ouderling kan je verrijken en voldoening geven. Maar we moesten eerlijk vaststellen dat het echt niet altijd zo is. Ik herken dat ook wel. Ik vindt mijn werk als predikant, een soort full-time ouderling, ook niet altijd mooi. Ik heb het ook voor mijzelf nodig om het mooie in dit bijbelgedeelte te ontdekken. Ik merk dat ik dan verder moet kijken dan, het goede gevoel wat het ouderlingenwerk soms geeft en soms ook niet.

Gods gezin
Zoals zo vaak vindt je het als je boven de woorden van zo’n tekst uit naar God zelf kijkt. Uiteindelijk is hij het die Paulus deze zin laat opschrijven. Boven wat jij doet en wat jij voelt uit kijken naar wie God is en wat hij doet. Nou lijkt het alsof daar in het eerste gedeelte 1 Timoteüs 3 weinig over gezegd wordt. Maar als ik in de volgende verzen lees wat Paulus over de opzieners zegt, dan valt mij iets op. Paulus vertelt in het vervolg aan welke eisen de ouderlingen en de diakenen moeten voldoen. En daarmee maakt hij ook iets duidelijk over wat een ouderling is en zelfs meer dan dat. Het valt mij op dat in dat stukje over de ouderlingen veel aandacht wordt besteed aan het gezin (vers 4,5). Kijk hoe die man in zijn eigen gezin is. Bij de diakenen wordt dat nog eens herhaald (vers 12). En even verder lees je: ‘Dan weet je hoe men zich moet gedragen in het huis van God, dat wil zeggen de kerk van de levende God’. Het huis van God, daarbij denk je misschien aan stenen, aan een gebouw. Maar dat is hier niet de bedoeling. Paulus bedoelt hier het gezin, de familie, de huishouding. Zoals je het ook over het koninklijk huis kunt hebben. Dan bedoel je niet het gebouw waar de koningin in woont, maar haar gezin en familie.

En dan hebben we het mooie van het ambt te pakken: de kerk is het huis van God, Gods prachtige familie. Het schitterende project van God om mensen bij elkaar te brengen in zijn gezin. Ouderling zijn is niet altijd leuk. Maar dit plan van God is magnifiek. Hij maakt mensen, unieke mensen. De mooiste schepselen die hij bedacht heeft. God is heel bijzonder. Maar mensen lijken op een bepaalde manier op hem. Ieder mens is uniek. En nu is het Gods project om van zulke mensen een mooie familie te maken. Dat is precies waar wij in de gemeente deze maanden mee bezig zijn en waar we ons opnieuw over leren verwonderen. Ja, het woord ‘verbondenheid’ en het woord ‘verbond’ valt hier niet, maar dat is wel precies waar het hier om gaat: mensen mogen het gezin van God vormen. Zo is God eeuwen geleden begonnen. Hij, die zelf God was in een unieke eenheid, hij maakte mensen naar zijn beeld. Mensen om samen een grote familie te vormen: zíjn familie (vgl Handelingen 17:26-28).  God zei: het is niet goed dat de mens alleen is. En hij schiep een familie waarin alle mensen bij elkaar hoorden en bij hem. Er bestond geen eenzaamheid. Met hun verschillen pasten ze bij elkaar, begrepen elkaar en hadden het samen goed. Alleen, die familie is uit elkaar gevallen. Dat is hoe wij mensen zijn. Bedoeld voor een mooie familie, maar de praktijk is heel anders.
Laat ik een paar voorbeelden noemen:

• vol zijn van jezelf en alles wat jij wilt en wat je nodig hebt of denkt nodig te hebben
• anderen niet begrijpen, veroordelen
• weten dat anderen ergens last van hebben, maar er geen rekening mee houden

Je kunt vast een heleboel voorbeelden meer bedenken.
Want je merkt zelf dat anderen zo tegen jou doen. En als je eerlijk bent merk je ook dat jij zo doet tegen anderen. Gods familie is uit elkaar gevallen. Van God zélf vervreemd. Niet meer op God lijken zoals het eerst was en niet meer met hem omgaan zoals het eerst ging.
En toch wil God zo’n gezin. Hij maakt een nieuwe start. Eeuwen geleden al. En dat is wat vandaag in de kerk gebeurt. De kerk van de levende God is Gods huis, zijn gezin. Een plek waar mensen God weer leren kennen en met hem verbonden raken. Een plek waar mensen elkaar weer leren begrijpen, aanvoelen en helpen. Een plek waar je weer mens wordt. Zo ziet God dat voor zich. En met vallen en opstaan zie je het ook gebeuren.

Jongens en meisjes jullie weten wat een gezin is. Je bent broertjes en zusjes van elkaar. Je hebt soms knallende ruzie. Of hebben jullie dat nooit? En toch hoor je bij elkaar en je houdt van elkaar. Zo is het ook in de kerk. We zijn een groot gezin, allemaal broers en zussen van elkaar. Soms vinden we het fijn met elkaar, soms ook niet, en toch blijven we één gezin en horen we bij elkaar. Daar gaat het vanmiddag op de schatgravers over. Dus als je vanmiddag naar de schatgravers gaat dan weet jij al waar het over gaat: in de kerk zijn we broers en zussen van elkaar.

Het gaat wel met vallen een opstaan. Het is een gezin waar heel vaak sorry gezegd moet worden. Tegen de Vader en tegen de andere kinderen. Maar je merkt hoe Vader er een gezin van wil maken. Het moet een volmaakt gezin worden, en dat wordt het ook, maar dat is het nog niet. Je ziet de kinderen nu nog problemen met de Vader hebben en met elkaar. Negeren, je eigen zin doordrijven en noem maar op. En toch blijft die Vader met veel geduld bezig met dat gezin.

Een glansrol is in dit project weggelegd voor Gods eigen Zoon, Jezus Christus. Hij hoort van nature bij Gods gezin als Zoon en treedt als tussenpersoon op tussen God en de vervreemde familieleden. Hij is de middelaar, degene die voor de verzoening zorgt. Alles wat een familierelatie in de weg staat neemt hij op zich. Je mag weer kind van God worden. De Zoon van God wil je als zijn broer of zus hebben en zo als lid van Gods familie. Het leven buiten Gods familie mag je achter je laten. Hij nodigt je uit als broer of zus van hem in dit gezin mee te doen. Als nieuw mens. Dan ben je pas echt mens.
Die glansrol van Jezus houdt in dat je in Gods gezin je plek houdt als je het opnieuw verpest. Ook voor de verzoening daarvan heeft hij al gezorgd. Onbegrijpelijk. Puur omdat God en omdat Christus het zo belangrijk vinden in dit nieuwe gezin samen verder te kunnen.

Het is een wonderlijke familie van geduld en vernieuwing. Een gezin waarin je door God veranderd wordt om echte mensen te zijn voor God en voor elkaar. Maar ook met geduld dat het je nog zo moeilijk lukt om echt mens te zijn. Een wonderlijke familie van geduld en vernieuwing, van vernieuwing en geduld.

Gezinsverzorgers
En nu kom ik terug op de ouderling, of om het met een ander woord te zeggen: de opziener. Is het mooi werk? Of opziener zijn mooi werk is dat hangt er vooral van af waarover je opziener bent. Wie de kerk als een zinkend schip of een doodlopende weg ziet zal er niet van genieten daar opziener over te zijn.
Als je Christus bezig ziet om geduldig en vernieuwend hier Gods gezin in De Voorhof bijeen te brengen en te verzorgen, dan wordt het een stuk mooier om er bij te horen en ook om er opziener van te zijn.

Ik ga iets meer over die taak vertellen. De ouderling is opziener, huisverzorger noemt Paulus hem in een andere brief (Titus 1:7). Paulus vergelijkt het met leiding geven aan een gezin. Kijk hoe die man leiding geeft aan zijn gezin en er voor zorgt. Dat wordt ook van de diakenen gezegd, al kom ik straks ook nog op een verschil.
Leiding geven aan het gezin, dat is een kwestie van persoonlijke aandacht. Als ik even terug ga naar dat filmpje waar ik mee begon: wat een gezin tot een fijn gezin maakt is de persoonlijke aandacht van de ouders voor de kinderen. Paulus zegt dat hij gezag moet hebben over de kinderen. En dan zou ik niet denken aan een soort gezag waarbij de kinderen niks durven omdat ze bang zijn anders straf te krijgen. Dat soort vaders en dat soort ambtsdragers moeten we niet hebben. Bij gezag moet je denken aan: heeft die man de gave om kinderen, huisgenoten en anderen innerlijk te bereiken. Dan kan het nog zo zijn dat ze zich er aan onttrekken. Het feit dat iemand onwillige of ongelovige kinderen heeft maakt hem niet bij voorbaat ongeschikt om ouderling of diaken te zijn. Het gaat om leidinggeven, zoals in een gezin, met sterke nadruk op de persoonlijke aandacht. Het viel mij op dat één van de vereisten ‘gastvrijheid’ is. Dat is een houding van open staan voor mensen, respecteren en waarderen, aandacht voor behoeften, zorgzaamheid. En wie gastvrij is heeft dat niet alleen voor het eigen gezin, maar ook voor mensen die niet bij jouw gezin horen. Dat maakt je geschikt als leider van het wonderlijke gezin van God. Daar kom je ook andere allerlei types in tegen dan in jouw privégezin.

Ouderlingen en diakenen zijn allebei gezinsverzorgers. Er zijn ook verschillen. Van de ouderling werd gezegd dat hij een goede leraar moet zijn. Hij moet kennis van de bijbel hebben en dat over kunnen dragen met oog voor gezinsleden die hem zijn toevertrouwd. In een andere brief schrijft Paulus dat de ouderling met heilzaam onderricht moet bemoedigen en dwarsliggers vertroosten. Dat is de taak van de ouderlingen, terwijl de zorgzaamheid van de diakenen meer op praktisch en sociaal gebied ligt.

Ambtsdrager worden
Ik hoop dat ik er iets van heb kunnen overbrengen dat die zorgtaak in Gods gezin een mooie taak is, omdat dat familieproject van God zo mooi is. Wat ik tenslotte nog kwijt wil is dat het iets is om naar te streven. Als je er actief naar streeft om ouderling te worden is dat iets moois. Als je artikel 31 van de Nederlandse Geloofsbelijdenis leest zou je denken van niet. Lees maar mee. (1e helft art. 31 NBG lezen)

Je zou denken dat je rustig moet afwachten en niet laten merken dat jij graag ambtsdrager wilt worden. Dat is niet de bedoeling. Je hoeft je verlangen niet verborgen te houden. Als je predikant wilt worden dan mag je daar een opleiding voor volgen in Kampen en dan mag iedereen weten dat jij dat wilt worden. Ook als je graag ouderling of diaken wilt worden. Artikel 31 zegt niet dat je het stil en passief moet afwachten. Nee er staat dat je voordat je het werk van predikant of ouderling of diaken gaat doen eerst moet wachten tot je door de gemeente en door God geroepen wordt. Je mag niet uit jezelf zeggen: nu ben ik jullie ouderling. Maar er is niks mis mee als mannen uit onze gemeente laten merken: ik zou graag predikant, ouderling of diaken willen worden. Als je zulke dingen zegt steek je je nek uit. Je kunt de reactie krijgen: ja, maar jij zult eerst meer kennis of meer tact moeten ontwikkelen.
Wat zou het een winst zijn als we zo samen aan de leiding en verzorging van Gods gezin kunnen werken.

Er samen aan werken. Mannen, vrouwen, heel de gemeente. Laat ik u vier dingen meegeven:

• Werk er aan de gemeente als Gods schitterende familieproject te zien. Heb oog voor de vernieuwing en het geduld.
• Laten we allemaal er aan werken te groeien in kennis van God en persoonlijke aandacht voor elkaar.
• Laten we open spreken over geschiktheid om ouderling of diaken te zijn.
• Stimuleer broeders die geschikt zijn hun gaven te ontwikkelen.
• Laten we samen ook bidden voor het gezin, voor de gezinsverzorgers en bidden om nieuwe gezinsverzorgers.

Terug naar het filmpje. Is de vader geschikt of ongeschikt? Dan moet je meer weten van die vader en zijn gezin.
Amen