Filmregisseur Paul Verhoeven schreef een boek over Jezus van Nazaret. Volgens hem is, in de verhalen over Jezus, alleen waar wat je zonder filmtrucs in een speelfilm zou kunnen naspelen. De Bijbel tekent een ander beeld, onder andere in Marcus 8:1-9. 

Het verhaal wat we net gelezen hebben is daar een mooi voorbeeld van. Een groot wonder, wat Jezus al een keer eerder gedaan had en nog eens deed. Het is twee keer gebeurd en het wordt in totaal zes keer verteld in de bijbel. Het eerste wonder vertellen Matteüs, Marcus, Lukas en Johannes ieder in hun beschrijving van Jezus (Matteüs 14:13-21, Marcus 6:30-44, Lucas 9:10-17, Johannes 6:1-13). Matteüs en Marcus vertellen bovendien over de herhaling (Matteüs 15:32-39 en Marcus 8:1-9). Bij elkaar dus zes keer. Ik ken geen enkele gebeurtenis die zo vaak vertelt wordt in de bijbel. Het laat kennelijk veel van God zien.

Indruk
Je merkt in dit verhaal dat Jezus niet zomaar iemand is. Er zijn heel veel mensen op hem afgekomen: duizenden. We hoorden het aantal 4000 (Marcus 8:9), maar daarbij waren alleen de mannen geteld (Matteüs 15:38). Duizenden mensen, terwijl Jezus al een tijd lang de mensen juist aan het ontlopen is. In Marcus 1-6 lees je steeds dat Jezus in het joodse land rondtrekt, preekt en wonderen doet. Maar in hoofdstuk 7 en 8 wijkt hij uit naar gebieden over de grens (zie preek 4 januari). Zijn optreden roept spanning op met de joodse leiders. Ook in het verhaal van vanmorgen is hij net buiten het joodse gebied. Het is aan de oostkant van het meer van Galilea, de Golan-kant. Een gebied wat ooit bij Israël gehoord heeft, maar in Jezus’ dagen niet meer. Daar is Jezus nog veilig en daar komen al die mensen op hem af. Ik vermoed vanuit het hele joodse land, want je leest dat sommigen van ver komen.

Dat het heel veel mensen waren was mij al wel eerder opgevallen bij het lezen van dit verhaal. Maar wat me verraste is dat die menigte dagenlang bij Jezus bleef. Jezus moet die dagen heel veel zieken genezen hebben. En je kunt je voorstellen dat hij die wonderen niet allemaal tegelijk deed. Sommigen moesten wachten, misschien wel een paar dagen. Maar kennelijk bleven ook de anderen hangen, want na drie dagen zijn er nog steeds duizenden. Als ik dit probeer voor me te zien dat moet Jezus een geweldig man geweest zijn. Wat een indruk maakte hij. Echt iemand om dicht bij te willen zijn. Om bij te willen horen.

Aandacht
Wat maakt Jezus nu zo bijzonder? Zijn wonderen? Ja hij moet in die dagen heel veel wonderen gedaan hebben (Matteüs 15:29-31). En toch vertelt Marcus daar niks van. Hij laat juist alle aandacht vallen op iets anders. Jezus zegt: (vers 2-3) ‘Ik heb medelijden met al die mensen, want ze zijn nu al drie dagen bij me en hebben niets meer te eten. Als ik hen met een lege maag naar huis stuur, zullen ze onderweg bezwijken; sommigen zijn immers van ver gekomen.’
Hij voelt medelijden met de mensen. Dat is Jezus. Hier laat hij merken wat er van binnen bij hem gebeurt. Hij heeft oog voor die mensen, hart.
Hij kent ze, heeft persoonlijke aandacht voor ze. Hij weet dat sommigen van ver gekomen zijn. Hij weet wat die reis van ze vraagt. Hij weet wat er nog in hun lunchpakketten zit. Als hij hun zieken geneest is er kennelijk echt contact.
Bij hem zie je wat we net in Psalm 8 gezongen hebben: wat zijn wij, mensen, dat u aan ons denkt. Dat is wat wij nodig hebben, al vanaf je geboorte. Iemand die aan je denkt, die om je geeft. Ja, dat was het eerste wat je nodig had nadat je het veilige holletje in de buik van je moeder verlaten had. En dat hou je heel je leven nodig.
Vaders en moeders en andere mensen doen hun best om zo iemand voor je te zijn. Jézus laat zien hoe Gód is. Hij denkt op een perfecte manier aan je. En het is meer dan ‘denken aan’.

Daden
Want het is mooi dat er iemand aan denkt dat je eten nodig hebt. Dat is één van de eerste dingen die je als klein mensje nodig hebt. Maar het feit dat iemand er aan denkt is niet genoeg. Daarmee krijg je nog geen eten in je buik. Denk aan die reclame over mensen die bijna een buurman redden met een ernstige ziekte of bijna een bedrag overmaken waardoor ze iemand van de hongerdood redden. Bijna. Zo zijn wij mensen.
Jezus gaat een stap verder. Hij heeft niet alleen door dat de mensen eten nodig hebben, hij zorgt er ook voor. Hij heeft dat al eens eerder gedaan. Zijn leerlingen weten het nog. Als Jezus over eten begint vragen ze: ‘Maar hoe zou iemand hen hier in deze verlatenheid van genoeg brood kunnen voorzien’. Eigenlijk zit daar de vraag aan Jezus in opgesloten om ook deze keer voor brood te zorgen door een wonder. Ze stellen vast dat zo nog zeven broodjes hebben, Jezus dankt God, en deelt het uit aan al die mensen. En later doet hij hetzelfde met een paar visjes.

Wat denkt u, zou het echt zo gegaan zijn? Ik las deze week het boek van de filmregisseur Paul Verhoeven over ‘Jezus van Nazaret’. Hij is al jaren geboeid door Jezus, heeft veel studie van hem gemaakt en heeft vorig jaar een boek over hem geschreven. Verhoeven gelooft over Jezus alleen die dingen die je kunt naspelen en filmen zonder filmtrucs. Daarbij speelt ook een aversie tegen Mel Gibson die in ‘The Passion of the Christ’ heel veel trucs gebruikt. Verhoeven heeft geen Jezus-film gemaakt, maar als hij het zou doen zouden zulke trucs daar dus niet in passen. En je zou zo’n truc nodig hebben om een acteur in een speelfilm brood te laten breken en vermenigvuldigen. Paul Verhoeven gelooft dat het in het verhaal van vanmorgen heel anders ging. Hij gelooft dat de vissers snel wat vis vingen en dat dat ze dat met z’n allen gingen eten. Dat van het brood is er dan bij verzonnen.

Ja, het gaat hier om de vraag hoe je tegen Jezus aan kijkt. Is hij iemand die alleen maar dingen doet je je zonder trucs kunt naspelen en filmen? De bijbel tekent hem anders. Overdrijft de bijbel? Zouden wij het vandaag beter weten dan de bijbelschrijvers die dit alles opschreven in een tijd dat iedereen hen na kon rekenen?
De vraag is: gun je het hem om dingen te doen die mensen niet kunnen naspelen? Is daar in je gedachten over hem ruimte voor: dat hij iemand is die meer kan dan andere mensen kunnen?

Daar valt een heel belangrijke beslissing voor je leven. Leef je in een wereld die bestaat alles wat jij en andere mensen kunnen, wat je kunt zien en verklaren. Of is er in je leven ruimte voor iemand die daar boven uit stijgt, die je kan verrassen met dingen die je niet voor mogelijk hield en die volgens jouw verstand niet kunnen. Zo iemand is Jezus. En daarin laat hij zien hoe God is. Bij de schepping en vandaag. Volmaakt in zijn aandacht en liefde voor mensen. Maar ook machtig om alles te doen wat goed is. Zijn aandacht is geen aandacht van mooie woorden en een prettig gevoel, om het daarbij te laten. Hij helpt echt, zo nodig op een manier die voor ons verstand niet kan.

Met hem verder
Zo hebben die mensen hem daar meegemaakt. En dan doet hij, waar hij het al voor dat wonder over had: hij laat ze naar huis gaan. Daar ging het immers om bij dat brood en die vis. Ze moesten met een volle maag naar huis kunnen.
Jezus laat die mensen die bij hem geweest zijn weer naar huis gaan. Daar gaat hun leven verder. Daar dragen ze bij zich wat ze van Jezus meegekregen hebben: zijn aandacht, waarin hij Gods aandacht laat zien en zijn machtige daden, waarin hij Gods macht en zorg laat zien.
En ik hoop dat u straks zo ook naar huis toe gaat met dat beeld van Jezus en van God: zorgzaam en machtig.
Zo wil hij de God zijn van de kleine en kwetsbare baby’s die vanmorgen gedoopt zijn.
Zo wil hij uw God zijn.

Wat betekent dat, voor die mensen van toen en voor ons, mensen van nu?

1. Allereerst dat je een zorgzaam God hebt waar je op kunt rekenen. Een God die zorgt voor je eten, die bij je is in je financiële zorgen, die je gezondheid in zijn hand heeft en die machtig is om daarin meer te doen dan je wacht.
2. Met hem als jouw God verbonden zijn betekent ook: zelf aandacht geven en helpen. Jullie als ouders voor je dochters. Als mensen onder elkaar. Straks in de collecte voor De Driehoek, voor hulp aan mensen die in de knel zitten. En allerlei aandacht en hulp aan medemensen dichtbij en ver weg. God kan dingen die boven het normale uit steken. U niet. Maar laat het wel te zien zijn bij wie je hoort.
3. En als dat nou tegenvalt, jouw aandacht en hulpvaardigheid? En het valt tegen.
   Dan wil God je toch aanvaarden en vergeven. Dan is er bij hem die aanvaarding van mensen die je bij Jezus zag. Bovenmenselijk wonderlijk.

Amen