Verbondenheid tussen God en mensen en tussen mensen onderling is het wonderlijke werk van de Heilige Geest.

Een preek, gehouden op de derde adventszondag, in een dienst waarin ook het avondmaal gevierd werd. De preek stond in het kader van gemeentebrede gesprekken over Leven in verbondenheid.

Nou moet je straks eens rondkijken als we het avondmaal gaan vieren. Je ziet allemaal mensen achter elkaar lopen. Je eigen vader en moeder lopen er misschien ook tussen. Die mensen horen bij elkaar. Zo achter elkaar aanlopen, dat is, om het met een mooi woord te zeggen ‘gemeenschap der heiligen’. Maar wat denk je, zouden die mensen elkaar uitgekozen hebben? Dat moet je thuis maar eens vragen. Ik denk dat de meeste mensen hier elkaar niet uitgekozen hebben. Soms denk je: passen al die mensen wel bij elkaar? En toch eten ze samen van het ene brood en drinken ze uit de ene beker. Heel verschillende mensen worden een soort broers en zussen. Dat is een wonder. Het wonder van de kerk dat mensen die elkaar niet uitgezocht hebben toch bij elkaar horen. Dat is het wonder van de Heilige Geest.
Die doet het.

En die is heel sterk, die kan grote wonderen doen, daar wil ik vanmorgen iets over vertellen. We lazen net dat Johannes de doper zei: ‘Hij zal jullie dopen met de Heilige Geest’. En dan bedoelt hij Jezus. Jezus gaat dopen met de Heilige Geest. Het is de eerste keer in het evangelie van Marcus dat je over de Heilige Geest leest. Toch heeft de Geest, ook in de tijd voor de doper al heel veel gedaan. Ik bedoel niet in de tijd van het oude testament. Toen ook wel. Maar ik bedoel: in het begin van het nieuwe testament, waar Marcus niet over vertelt, maar Lucas wel.

In de zwangerschap van Elisabeth
Dat Elisabeth zwanger is van Johannes. Een heel bijzondere zwangerschap. De baby Johannes wordt, terwijl hij nog in de buik van zijn moeder is, vervuld van de Heilige Geest. Daar begrijp ik niet alles van. En dat zal Johannes als ongeboren baby ook niet begrepen hebben. Maar het gebeurde wel. En Elisabeth voelde het toen de baby van vreugd opsprong in haar buik omdat ze Maria ontmoette die de Here in haar buik droeg. Al voordat Johannes geboren werd was de Heilige Geest volop bezig om een bijzondere man van Hem te maken. Een mens die vol was van God en wat Hij de mensen te zeggen had. God en mensen passen niet bij elkaar. De heilige God en de zondige mensen. Maar de Heilige Geest werkt met alle kracht, vanaf het vroegste begin om van Johannes toch een man van God te maken. Juist de Heilige Geest kan dat doen. God en mensen verbinden. Hij is God en weet alles van God. Maar Hij weet ook alles van mensen. Hij weet beslag te leggen op mensen als Mozes en Elia. Zelfs koning Saul brengt hij tegen zijn wil in extase. En zo is hij ook in de buik van Elisabeth bezig om van Johannes een heel bijzondere man van God te maken.

In de zwangerschap van Maria
Dit is iets geweldigs. En toch is het niet het grootste wat de Heilige Geest in die tijd doet. Hij doet nog iets veel groters. Er wordt een meisje zwanger, zonder dat er een man aan te pas komt. Een engel komt het haar vertellen. Ze begrijpt er niks van. Nee, natuurlijk niet, wie kan dat begrijpen? De engel zegt: ‘De heilige Geest zal over je komen en de kracht van de Allerhoogste zal je als een schaduw bedekken. Daarom zal het kind dat geboren wordt, heilig worden genoemd en Zoon van God.’ Als de engel dat hoort zeggen, dan begrijp je het nog steeds niet. Maar de Heilige Geest begrijpt het wel. Hij is God en hij weet alles van mensen. God en mensen passen niet bij elkaar. Maar Hij ziet kans om in Maria’s buik een baby te laten groeien die God en mens tegelijk is. De Heilige Geest, die steeds al zorgde dat Gods woorden uit mensenmond klonken, Hij zorgt nu dat het Woord een mens wordt. Een mens die meer dan vol van God is, die zelf God is. Jezus heeft de Heilige Geest niet nodig om God te zijn met goddelijke woorden en wonderen. Hij heeft de Heilige Geest wel nodig om die woorden en wonderen als mens te kunnen spreken en te doen. Hij heeft de Heilige Geest nodig om God en mens tegelijk te kunnen zijn. Hij ontvangt ook steun van de Heilige Geest. We kennen het moment dat Hij door God de Vader verlaten werd, maar er zijn ook momenten dat de Geest hem steunt, bij voorbeeld als hij de verzoeking in de woestijn tegemoet gaat.

Dat is de Heilige Geest. Je merkt wat Hij kan. Wonderlijke dingen die wij niet kunnen begrijpen. Je merkt ook wat hij wil. Mensen met God verbinden. Mensen die God kwijt geraakt zijn weer met God verbinden. Doordat God één van ons wordt, die het weer goed maakt met God, wat we straks ook in het avondmaal vieren. De Heilige Geest heeft dat mogelijk gemaakt en wílde dat mogelijk maken.

Sinds Pinksteren
En van die Geest zegt Johannes nou dat Hij uitgegoten zal worden. Hij belooft de doop met de Geest, waar Jezus het over heeft bij zijn hemelvaart. Een belofte die vervuld is op Pinksteren. Sommige christenen denken dat gelovigen persoonlijk een doop met de Heilige Geest kunnen ontvangen, maar wat Jezus beloofd heeft, dat is al gebeurd op Pinksteren. Johannes belooft de komst van de Heilige Geest

Eerst komt Jezus. ‘Na mij komt iemand die meer vermag dan ik. ik ben zelfs niet goed genoeg om voor hem te bukken en de riem van zijn sandalen los te maken.’ De mens die tegelijk God is, door wie er verzoening is tussen God en mensen. Maar dan moet je wel in hem geloven. Dan moet je je bekeren. Daar heeft Johannes het ook steeds over. De vergeving van je zonden door Jezus, dat vraagt om geloof en bekering. Daar kun je honderden voorbeelden van noemen. En Johannes heeft dat ook gedaan. Maar ik noem alleen wat wij hier met elkaar hebben. Een gemeenschap, verbondenheid, waar we met elkaar over spreken deze weken. Ons startpunt bij deze gesprekken is dat de Heer een God van verbondenheid is. Dat merken we vanmorgen ook weer, speciaal van de Heilige Geest. Als je dan in de spiegel kijkt, dan merk je toch hoever je onder dat niveau zit? In het luisteren, begrijpen, aanvaarden en geduld hebben met anderen. In het gevecht om elkaar vast te houden. Dan moet je je bekeren. Dat moeten anderen, en daar kun je vurig naar verlangen. Maar in onze gemeente verandert er niets als je niet begint bij jezelf. En dat is het moeilijkste. Wachten op een ander is niet moeilijk. Beginnen bij jezelf wel. Dat kun je niet. Maar de Heilige Geest kan het wel.

De Heilige Geest die kon zorgen dat in de buik van Maria de ultieme verbinding tussen God en mens groeide, Hij kan er voor zorgen dat in uw hart de verbinding met Christus en de verbinding met al zijn mensen groeit.

Mensen die je niet zou uitzoeken, maar die bij Christus horen, net als u. Het wonder van Pinksteren.
Amen