Alle geboden van God laten iets moois van Hemzelf zien. Zo ook het gebod over Gods dag. De Here laat merken dat Hij een God van rust is en speelruimte. Geniet er van.

Liturgie

Liturgie
Welkom
Openingsbelijdenis
Groet
Psalm 92:1
Gebed
Psalm 84:1,2
Avondmaalsformulier
LB Gezang 360:1,2
Gebed
Viering
Gebed
Psalm 52:5,6
Genesis 1:1,31, 2:1-4
LB Gezang 473:1,2,3,10
Preek over zondag 38
LB Gezang 479
Geloofsbelijdenis van Nicea
GK Gezang 161
Gebed
Mededelingen
Collecten
Psalm 150
Zegen
 
Preek
Je zou de tien geboden als hekjes rond een tuin, een paradijsje kunnen zien. God geeft je een tuin om met hem te leven te genieten. Daar mag je je vrij in bewegen. Maar daar staat een hekje: geen andere goden. Geen andere dingen die voor jou belangrijker zijn dan God. Als je over dat hekje heen gaat, dan raak je het goede leven met God kwijt. Een ander hekje, daar direct aan vast zegt: geen godenbeeld. Leef niet bij jouw zelfgemaakte denkbeeld over God. Dan raak je het goede leven met God ook kwijt.

Vanmiddag gaat het over het verbod om te werken op Gods dag. Ook hiermee maakt God een ruimte vrij die je nodig hebt voor het goede leven met hem. Wat is het nou wat er in die dag bij God hoort? Dat is de rust. De rust is de inhoud, de goddelijke kracht van die dag. Dat is iets uit het paradijs. God heeft de wereld geschapen en hij neemt rust. Hij gaat genieten van al het moois wat hij gemaakt heeft. Het is af, het is goed, het is in vrede en harmonie.

God geeft je elke week een dag om daarvan te genieten. Nog in een onvolkomen wereld. De volmaakte rust komt pas later. Maar toch al vast één dag rust. De tien geboden geven vooral aan waar de hekken staan. Niet werken. Ook anderen niet voor jou laten werken. Nee, echt rust, althans zoveel mogelijk. Een dag met extra ruimte om er mee te spelen dat bij God mag horen. Speelruimte. Wat er in die speelruimte gebeurt, daar zegt het gebod weinig over. Je leest in de bijbel wel dat er meer offers werden gebracht dan op andere dagen. Het was een dag om de band met God aan te halen. Maar vooral om op adem te komen.

In het nieuwe testament lees je er meer over wat er op Gods dag gebeurt. Jezus, Gods Zoon claimt dan speciaal de éérste dag van de week. De dag waarop hij opstaat uit het graf. Het nieuwe testament vertelt ook hoe de speelruimte van
die dag gevuld wordt. De catechismus vat het mooi samen.

Centraal staan samenkomsten. En in het middelpunt van die samenkomsten staat Jezus zelf. Hem ontmoet je hier in de kerk. Hij is hier aanwezig, speciaal in zijn woorden die hier klinken. De groet, de genadeverkondiging, de Bijbellezing, de uitleg en toepassing ervan in de preek en de zegen. De catechismus begint dan ook met de dienst des Woords, die in stand gehouden moet worden. Op de scholen kom ik straks. Maar het is wel duidelijk in het nieuwe testament dat de dag van de Heer vooral een dag is waarin je samenkomt en van de woorden van de Heer geniet. Het zijn woorden waarbij je rust mag ervaren, dat het goed is, dat er vrede en harmonie is, iets van het paradijs. Het mag je rust zijn dat God je wil aanvaarden, ondanks jezelf, dat hij voor je wil zorgen. Het is als een tuin vol verrassingen. Je komt er mensen tegen als Eva, Noach, Batseba, Petrus en Dorcas. En in ieder mensenleven zie je weer iets anders van de rust die Jezus jou wil geven. God heeft niet genoeg aan een paar woorden. Hij geeft ons een bijbel vol. Hij is een God om van te houden en om nooit genoeg van zijn woorden te krijgen. Ik had het vanmorgen over het feestelijke van de kerkdienst. God maakt er geen dolle boel van. Het is niet direct een feest waarbij je blij bent dat je een feestje hebt, maar een feest om er blij mee te zijn dat je zo’n God hebt.

Hij staat in het middelpunt in de kerkdienst. En wij? Het nieuwe testament zegt er een aantal dingen over, die de catechismus samenvat. Wij komen naar zijn gemeente. Dat is een verschil met thuis Bijbellezen. Hier kom je er echt naar toe om Hem te ontmoeten. Het woord trouw valt op. Kent u dat woord? Het is een beetje moeilijk, een wat onbekend woord in onze tijd. Trouw, dat betekent voor God dat Hij er altijd voor je is. Hij zorgt elke dag voor je en hij laat het geen enkele zondag afweten. Hij heeft beloofd dat zijn Zoon zou komen. En Jezus wás de betrouwbare getuige. Trouw betekent dat je er op uit bent om er altijd te zijn in de kerk. Dat je het beeld van God vertoont. In het verbond toont hij zijn trouw en mag jij op hem lijken. Dat is iets om in trouw kerkbezoek te vieren en er samen in een volle kerk van te genieten.

Om van Gods aanwezigheid te genieten moet je vooral luisteren. Hoe beter en actiever je luistert hoe meer je ervaart hier in de kerk. Je merkt dat veel gemeenten het op een andere manier zoeken. De nadruk ligt op wat je beleeft door je te uiten. Dat is prachtig. U zult van mij begrijpen dat ik niets tegen uitbundigheid heb. Maar de belangrijkste beleving ligt in de christelijke kerkdienst in het luisteren.

Verder het gebruik van de sacramenten: doop en avondmaal. De Here publiek aanroepen. Dat is bidden en zingen. De armen christelijke barmhartigheid bewijzen. Het hoort allemaal bij de ontmoeting met Christus.

Spelen in Gods speelruimte, vooral hier in de kerk. En daaromheen heel Gods dag. De catechismus noemt maar terloops dat het een rustdag is. Het woord komt alleen in de Nederlandse tekst voor, niet in de oorspronkelijke duitse. Alle nadruk ligt in de catechismus op de kerkdienst. Maar dan wel een kerkdienst vol speelruimte er om heen. Laat de hekken er maar ruim omheen staan, zodat je volop ruimte hebt om van God en zijn rust te genieten. Niet werken, maar de tijd hebben voor andere dingen. Ook anderen niet voor je laten werken. Eén dag tijd voor heel andere dingen.

Soms loop je tegen de hekjes aan: mag ik dit nu wel of niet op zondag doen. Dat kan soms pijn doen. En dat is niet altijd te voorkomen. Het is juist goed dat je zo af en toe aan het denken gezet wordt over de vraag: is het nou echt nodig dat ik dit werk doe op zondag of dat ik anderen voor mij laat werken. Toch is dat niet waar het om gaat op Gods dag. Dat zit veel meer in de speelruimte die je midden in de tuin hebt. Geniet daarvan. Laat dat overheersen. Het doet me denken aan wat Paulus zegt in Galaten 5: als jij je door de Geest laat leiden, dan is de vrucht van de Geest in je leven te zien en dan is er geen wet die jou veroordeelt.

We kijken nog even verder. De vulling van Gods dag wil een uistraling hebben naar alle dagen. Je gaat in een versterkt besef van Gods aanwezigheid de nieuwe week in. De catechismus zegt in het tweede deel van het antwoord: dat ik al de dagen van mijn leven mijn slechte werken nalaat en de Heer door zijn Geest in mij laat werken.

Terloops kwam trouwens nog iets meer over die dagen ter sprake. In de eerste zin werd iets over de scholen gezegd. Je kunt daarbij aan de Theologische Universiteit denken. Dat is de immers de opleiding tot de dienst des woords. Maar ik denk dat de opstellers van de catechismus meer gedacht hebben aan de scholen in alle steden en dorpen. In onze tijd is het besturen van een basisschool aan een schoolvereniging opgedragen, maar in die tijd stelde de kerk de schoolmeesters aan. Die speelden ook een rol in de kerk. Ze gaven b.v. de catechisaties. Denk bij dat woord scholen dus maar aan al het onderwijs wat de kerk en organisaties om de kerk heen, naast de zondagse preken, op door de weekse dagen geven: christelijk onderwijs, catechisatie, Bijbelstudie, huwelijkstraining, opvoedcursus en nog veel meer. Zo werkt de kracht van Gods dag verder door in je leven.

Zo begint in dit leven al iets van de wereld waar je, als je bij Jezus hoort, later in mag leven. De catechismus zegt dat in het laatste zinnetje: ‘en zo de eeuwige sabbat in dit leven begin’. In het leven hierna zal de rust, het goede leven met God, volmaakt zijn. Het paradijs komt terug. Je leest daarover in Hebreeën 4:11. ‘Laten we alles op alles zetten om daarin binnen te kunnen gaan’ Ik weet niet wanneer het zo ver is dat Jezus terug komt. Ik hoor de laatste tijd soms het jaar 2015 noemen. Maar vergis je niet: het kan ook 2008 zijn. En hou er ook rekening mee dat het langer kan duren. Wanneer het ook is, het kost strijd om er tot de dag van Jezus’ terugkomst bij te blijven horen. In de laatste tijd zal satan alles op alles zetten om je van Jezus los te maken. Daarom zegt Hebreeën 4: ‘Laten we alles op alles zetten om daarin binnen te kunnen gaan’ En verderop in hoofdstuk 10: Laten we opmerkzaam blijven en elkaar ertoe aansporen lief te hebben en goed te doen, en in plaats van weg te blijven van onze samenkomsten, zoals sommigen doen, elkaar juist bemoedigen, en dat des te meer naarmate u de dag van zijn komst ziet naderen.
Amen