In de kerkdiensten ontmoeten we God. Eén van de eerste woorden is zijn groet ‘genade zij u en vrede…’ In een preek over Openbaring 1:4b-5a worden de woorden van die groet uitgelegd. 
Samen starten (2), Gods groet (Openbaring 1:4b-5a)

Liturgie
Welkom
Openingsbelijdenis
Groet
Psalm 67:1,2
Gebed
GK Gezang 171
Openbaring 1:1-6
Tekst: vers 4b-5a
GK Gezang 68
Preek deel 1,2
GK Gezang 118:1
Preek deel 3
GK Gezang 118:3
Preek deel 4,5
GK Gezang 118:2
Apostolische geloofsbelijdenis
Psalm 146:4,8
Gebed
Mededelingen
Collecten
Psalm 29:5
Zegen
 
Preek
1. God in ons midden
Als kind begreep ik er niks van. Het klonk als een toverformule, wat de dominee zei aan het begin van de kerkdienst. Hij deed zijn hand er bij omhoog, dus het zou wel iets bijzonders zijn. Maar bij ‘die is, die was en die komt’ klonk als abacadabra. En die zeven geesten, zijn dat een soort spoken?
De Heilige Geest heeft er voor gezorgd dat ik er in de loop van de jaren steeds meer van heb leren begrijpen, ik heb het honderden keren uitgesproken en ik ben die woorden gaan waarderen als een heel mooie start van de kerkdienst. Dat wil ik vanmiddag graag aan u doorgeven.
Het is een groet. Praktisch aan het begin van de kerkdienst klinkt een groet. Dat zegt heel veel. Groeten doe je als je elkaar ontmoet. En dat is de kerkdienst ook, elkaar ontmoeten.
Dat dichtbij God komen was er in de tijd van de bijbel in de tabernakel en de tempel. Met een offer ging je naar de Here toe. En in het nieuwe testament is de gemeente het huis van God. Niet speciaal het kerkgebouw, al is dat natuurlijk wel de plek waar het gebeurt. Hier ontmoeten we God. Na zijn opstanding kwam Jezus op de eerste dag van de week met zijn leerlingen bij elkaar, en de tweede zondag opnieuw. Zo waren ze met hem samen. En toen hij naar de hemel gegaan was, gaf hij, opnieuw op een zondag, de heilige Geest. Zo is hij nu in ons midden. Paulus zegt in 1 Korinte 14 dat een niet-kerklid, als hij doorkrijgt wat er gebeurt in de kerk God zal aanbidden en belijden: ‘Werkelijk, God is in uw midden’.
De kerkdienst heeft inderdaad dat karakter van God ontmoeten. God spreekt in de Bijbellezing, in de zegen. Wij spreken in het gebed, in het lied. Toen ik op catechisatie zat leerden we dat dat precies om en om gaat, dan spreekt God weer en dan spreken wij weer. Dat is wat al te schematisch gedacht. De ontmoeting met God bestaat niet alleen in luisteren en antwoorden. Het zit ook in samen aan tafel zitten in het avondmaal volgende week. Het kan ook zitten in het stil zijn voor God. In onze vorige gemeente begonnen we met een stil gebed. Dat kan heel mooi zijn.
We zijn hier om God te ontmoeten en dat merk je direct al als je zijn groet hoort. Wees je daarvan bewust.

2. God, de trouwe Vader
God groet ons met genade en vrede. Wat dat inhoudt, daar kom ik aan het eind van de preek op. Want het is de genade en vrede van God. En laten we daarom eerst eens luisteren wat hij van zichzelf zegt in die groet. Hij is in de eerste woorden van de kerkdienst direct voor honderd procent aanwezig. Als we dat eens goed op ons in laten werken, dan wordt vanzelf duidelijk wat met die genade en vrede bedoeld is. Hij noemt zichzelf: ‘die is, die was en die komt’. Dat is een vreemde naam. Maar het is niet voor het eerst dat God zichzelf met zo’n soort naam noemt. Toen God aan Mozes verscheen als een in het vuur van een brandende doornstruik noemde hij zichzelf Jahwe: ‘Ik ben die er zal zijn’ Ik heb aan Abraham mijn beloften gegeven, en ik ga ze nu vervullen en daar blijf ik altijd mee doorgaan. Nu God met ons op weg gaat naar het einde van deze wereld en de komst van een nieuwe wereld, want dat is het onderwerp van de openbaring, nu noemt hij zichzelf: ‘die is en die was’. Toen zei hij ‘Ik ben die er zijn zal’ Nu is hij ‘Ik was en ik ben’ God is de zelfde, onveranderlijk, hij staat voor wat hij beloofd heeft.
Niet op dezelfde manier als een steen of een rost. Daarvan kun je ook zeggen dat die onveranderlijk is. Die is en die was en die zijn zal. Maar een steen die leeft niet, die heeft geen hart, die beweegt zich niet naar ons toe. Er gebeurt hier in de kerk niets tussen ons en de stenen. Maar God noemt zichzelf: die is, die was en die kómt. Daarin voel je de beweging van zijn hart naar ons toe.
God komt. Klopt dat wel? Het is toch Jezus die komt? Zo was het op het kerstfeest. God bleef in de hemel en Jezus, zijn Zoon kwam naar de aarde om het voor ons op te nemen. Jezus is het ook die terug zal komen. Toch is met hij die is, die was en die komt, iemand anders dan Jezus. Die wordt pas in vers 5 genoemd als een ander: ‘én van Jezus Christus, de betrouwbare getuige…’ Hier is de Vader bedoeld. Uiteindelijk zal ook hij bij ons wonen, Openbaring 21. Maar ook nu al is Hij de komende: zijn hart is naar ons toe gericht. De eeuwige en verheven God, die met ons kleine en zondige mensen om wil gaan. En in die beweging van zijn hart is hij onveranderlijk. Dat verlangen zit diep, dat vult zijn hart en dat is bij Abraham, bij de braamstruik, in de kerstnacht en ook in iedere kerkdienst hier in De Voorhof merkbaar. Uw hart zal er niet altijd even vol van zijn, maar zijn hart wel. Onveranderlijk staat Hij er voor dat Hij je wil ontmoeten. Met al zijn macht als schepper wil hij bij je zijn. Zoals we hem vanmorgen zagen in die foto’s (Preek ‘Samen starten 1’ over Psalm 124:8).

Zingen GK Gezang 118:1

3. God, de Geest overal en veelzijdig actief
Met evenveel verlangen wil de heilige Geest je hier ontmoeten. We horen over de zeven Geesten voor Gods troon. Ja, ik dacht vroeger aan spoken, maar ik weet inmiddels dat dat zeker niet bedoeld is. Maar zéven Geesten, hebben we het dan over de heilige Geest? Er is toch maar één heilige Geest? Zeven geesten, zouden dat geen engelen zijn? Die worden soms ook geesten genoemd. Toch denk ik dat hier niet zulke geesten genoemd worden. Want ze hebben een plaats tussen God en Jezus Christus, die ook God is. Op deze plaats denk je eerder aan God de Heilige Geest. En die kan inderdaad wel de ‘zeven geesten’ genoemd worden. Dat is wel ongewoon, maar het is wel verklaarbaar. Je leest in de Openbaring vaker over de zeven Geesten, die dan de zeven geesten van God genoemd worden (4:5). Je ziet ze als brandende fakkels voor Gods troon (4:5) en als zeven horens en zeven ogen van het Lam (5:6). Die zeven Geesten, dat is een speciale naam voor de ene heilige Geest. Het getal zeven wijst in de openbaring op compleet, volmaakt. De zeven kerken in Efeze, Smyrna, Pergamum enz., waar Johannes de Openbaring aan gestuurd heeft staan voor de wereldwijde kerk. Zo werkt de zevenvoudige Geest over heel de wereld. Dat getal zeven staat voor wereldwijd. Sumba, Kiev, Mexico, Apeldoorn, overal. Gods Geest is zo machtig, hij doorbreekt alle grenzen. In de naam waarmee hij je groet kun je even iets voelen van Gods wereldwijde werk waar je deel van uitmaakt en waar deze kerk een stukje van is. Het getal zeven staat ook voor de variatie waarin de Geest werkt. Hij werkt op alle mogelijke manieren. Denk aan de vele vruchten van de Geest. Al die verschillende gaven die gelovigen ontvangen. Hij zorgt dat je God leert kennen, dat je in Hem gaat geloven, dat je gaat bidden, dat je kunt spreken over God, en sommigen kunnen dat heel goed, dat je met gaven van wijsheid, vertroosting en hulpvaardigheid je inzet in de gemeente. Kijk uit dat je niet over het hoofd ziet hoeveel de Geest in onze gemeente doet. Aan het begin van de kerkdienst vraagt hij daar even extra aandacht voor.

GK Gezang 118:3

4. God, de Zoon persoonlijk
De Vader op jouw gericht, de Geest met al zijn werkingen, het gaat er allemaal om dat Jezus Christus dicht bij komt. Zíjn naam klinkt heel persoonlijk in de groet. Dan hoor je ineens veel duidelijker taal. Niet over die is, die was en die komt, niet over zeven Geesten, maar over Jezus Christus. Heel persoonlijk bij zijn naam genoemd. Drie dingen worden van hem gezegd:
-hij is de betrouwbare getuige
-hij is de eerstgeborene van de doden
-hij is de heerser over de vorsten van de aarde.
Eerst over die betrouwbare getuige. Waarom wordt Jezus zo genoemd? Ongebruikelijk. Ja, het komt uit Psalm 89. ‘Trouwe getuige in de hemel of aan de hemel’ staat daar in vers 38a. Een zinnetje wat op verschillende manieren uitgelegd wordt. Sommigen denken aan de maan, die aan de hemel getuige is. Maar in het licht van Openbaring 1 denk ik eerder aan Jezus Christus. Terwijl God vanuit de hemel zijn beloften geeft is zijn Zoon Jezus de getuige. En hij vervult trouw de beloften die de Vader gedaan heeft.

Zo mag je Jezus Christus op aarde zijn, van Betlehem tot Golgota. Iedere dag opnieuw de betrouwbare getuige, de trouwe vervuller van Gods beloften. In al zijn woorden en wonderen laat hij zien hoe geweldig God en zijn beloften zijn. Hij heeft er alles voor over: mens worden, lijden, sterven. In hem komt God heel persoonlijk, heel menselijk naar ons toe. En zo ontmoeten we hem hier ook in de kerk in de woorden van het evangelie, die hem zo duidelijk tekenen. Nergens is God voor ons zo duidelijk zichtbaar als in de verhalen over zijn Zoon. Daar zie je hoeveel God van je houdt, hoeveel God je gunt. Ook in het avondmaal volgende week. Het teken dat Jezus zelf gebruikte om te laten zien dat hij zichzelf geeft aan zijn leerlingen, wil hij bij ons herhaald zien. Zo is hij zelf aanwezig in ons midden. Niet lichamelijk, maar geestelijk wel.
Hij is gestorven, maar hij is ook opgestaan uit de doden. Hij is de eerstgeborene van de doden. Dat betekent dat er meer volgen. Hij wil ons er ook bij hebben: een nieuw leven waar geen einde aan komt. Daar is hij juist op de zondag mee bezig. Het was op de zondag, op de dat van de Heer, dat Johannes dit visioen ontving. Iedere zondag opnieuw wil hij je mee trekken in dat leven wat de dood heeft overwonnen. Om je troost te geven, om je aan te vuren tot een nieuw leven.
Hij heeft nu alle macht, brengt een gemeente samen en is zo onderweg naar de dag van zijn terugkomst. Daarover gaat de openbaring, en dat is de tijd waarin wij leven. In onze wereld lijkt de kerk soms machteloos. Het kan moeilijk zijn om het leven met God vol te houden. In de Openbaring kun je daar veel over lezen. En het bijbelboek Openbaring heeft het over ons leven, met alle moeite om christen te zijn en te blijven. Maar je mag elke week beginnen met de bemoedigende groet van koning Jezus, machtiger dan alle machthebbers op aarde.

5. Gods genade en vrede
Die God groet u met genade en vrede. Genade, dat is een woord wat in die tijd gebruikelijk was als groet in een brief. Als je een brief kreeg dan stond er bovenaan iets als ‘genade voor u’. Aan het begin van de brief drukt de schrijver zijn sympathie voor jou uit. Hij is je gunstig gezind.
Zo laat God, die trouwe Vader, die zijn hart op jou richt, die Geest met al zijn werkingen en Jezus Christus met heel zijn persoon je merken dat Hij je gunstig gezind is. Aan het begin van de nieuwe week wil God je weer laten merken hoeveel Hij van je houdt. Laat dat tot je doordringen en aanvaardt zijn liefde. Dan komt zijn vrede ook in je leven. ‘Vrede zij u’ is een oude joodse groet: ‘sjaloom’. Vrede, dat betekent dat het goed is tussen God en jou, maar ook dat je leven steeds meer vol wordt van harmonie en geluk.

Genade voor u, voor jou, en vrede
van hem die is, die was en die komt,
van de zeven geesten voor zijn troon,
en van Jezus Christus,
de betrouwbare getuige,
de eerstgeborene van de doden,
en de heerser over de vorsten van de aarde.

Amen.