Preek A.M. de Hullu - Zondag 9 oktober 2011 predikant Apeldoorn-Zuid Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. Deze preek wordt u aangeboden voor eigen gebruik. De predikant vraagt u eerst contact met hem op te nemen als u deze preek wilt gebruiken voor andere doeleinden zoals het voorlezen in een kerkdienst of als studiemateriaal in verenigingsverband of anders.

 

Stil gebed

Openingsbelijdenis

Groet

Psalm 86:5

Tien geboden, Mat. 22:37-40

Psalm 86:2,4

Genadeverkondiging Hebr. 10:19-22

Psalm 149:1,2

Leviticus 16:1-22

Psalm 103:4

Matteüs 27:45-51

Liedboek 440:1,3,4

Kindmoment

Geref. Kerkboek Gezang 156

Preek

Psalm 32:1,3

Gebed

Collecten

Psalm 100:3,4

Zegen

 

Tijdens het kindmoment zagen we een beeld van Grote verzoendag in Jeruzalem. Een meisje in een wit jurkje. Veel mensen dragen witte kleren. Het is een bijzonder feest. Ze gaan niet lekker eten, maar eten juist de hele dag niet. Waarom die witte kleren? Waarom niet eten? In de preek kwamen we er op terug. Maar tijdens het kindmoment luisterden we naar een ramshoorn, een sjofar. Tien dagen voor grote verzoendag werd er op geblazen. Het klonk niet mooi. Een huilend geluid. Want het is om te huilen dat je zoveel doet wat God niet wil. Daar moest je over na denken die tien dagen. En op de tiende dag liet God zien dat hij het vergeeft. We zongen ‘Heer, ik kom tot u’ (GK 156)

We staan met z’n allen in de najaarszon te kijken naar die twee bokken bij de tabernakel. Ja, dat betekent dat we in de tijd teruggaan. Gisteren hadden ze er geen bokken bij, er is geen verzoendeksel meer geen tempel . Maar als we teruggaan in de tijd dan staan we bij de tabernakel naar die twee bokken te kijken. Het hele joodse volk kijkt mee. Later, als ze in het beloofde land wonen hoeven ze niet allemaal naar de tabernakel te komen.  Een paar dagen later wel, op het Loofhuttenfeest, en sommigen komen dan misschien wel een paar dagen eerder om ook de grote verzoendag in Jeruzalem mee te maken, maar je mag dat ook thuis doen. Je hoeft niet naar Jeruzalem te komen, maar je moet wel de hele dag alle werk laten liggen en alle eten laten staan.

Zo doet het hele volk mee, ook iedereen die niet naar die bok staat te kijken. Het is misschien wel de belangrijkste dag van het jaar. Dé dag, noemen ze hem wel.

 

Het is een dag waarop je aan alles merkt hoe groot, hoe verheven God is. Daar komt de hogepriester aan. Niet in de prachtige kleren die hij normaal draagt, die kleren waaraan je direct ziet dat hij hogepriester is. Nee hij heeft nu heel eenvoudige linnen kleren aan. Eenvoudige kleren op deze dag uit ontzag voor de grote God. Nog steeds dragen joden –ook gisteren nog- geen leren schoenen op deze dag om die reden. En daarom laat ook iedereen vandaag het eten staan. Ik zou nog vertellen waarom ze dat doen, hè jongens en meisjes. Waarom eten ze niet? Om te voelen dat je klein en nederig bent voor God.

 

Zo komt de hogepriester daar bij die twee bokken. Hij komt uit de tabernakel. Daar heeft hij zojuist met het bloed van een stier verzoening voor zichzelf en zijn familie gedaan. Nu gaat hij één van die twee bokken slachten. Iedereen ziet hem van een afstand bezig. Het duurt natuurlijk even. Niemand werkt vandaag, we nemen de tijd voor alles wat speciaal bij deze dag hoort. De priester laat het bloed van de bok in een schaal lopen. Hij gaat de tabernakel binnen. Daar is nu helemaal niemand. Hij komt in het voorste vertrek van de tabernakel, waar normaal de priesters hun werk doen. Hier offeren ze wierrook, hier branden de lampen, hier wordt ook het bloed van de reinigingsoffers gesprenkeld. Als iemand een reinigingsoffer gebracht heeft voor vergeving van een zonde, dan wordt een beetje bloed van dat dier in de richting van het voorhangsel gesprenkeld, het gordijn tussen de voorste en de achterste ruimte van de tabernakel. Zeg maar: in de richting van de plek waar de ark, de troon van God staat. Dat gordijn moet vol bloedspetters zitten. Maar vandaag gaat de priester met het bloed een stap verder. Hij gaat door het gordijn naar de tweede ruimte, waar niemand ooit mag komen. Ook nu kan hij de ark die daar staat niet goed zien. Er hangt een grote wolk van wierrook, die hij vanmorgen heeft aangestoken. God blijft de verhevene en onzichtbare. Maar de priester komt nu heel dichtbij en sprenkelt wat bloed op de gouden plaat bovenop de ark. Ja, hij doet nog meer, maar dit is het belangrijkste.

 

Dagelijks worden er reinigingsoffers gebracht. Bijvoorbeeld omdat iemand slecht oplette. Er gebeurde een ongeluk . Twee mensen raakten gewond. God vind het verschrikkelijk. Om het weer goed te maken met hem breng je een reinigingsoffer. Of je was getuige van een diefstal, maar toen ze getuigen vroegen liet je niets van je horen. Nu is de onschuldige veroordeeld en de schuldige vrijgesproken. Ook dat vindt God verschrikkelijk. Om het weer goed te maken met hem breng je een reinigingsoffer. Een zondoffer heet het in sommige bijbelvertalingen. Dagelijks worden ze gebracht. Het bloed wordt in de richting van die ruimte met de ark en de verzoeningsplaat gesprenkeld. Je ziet de bloedspetters op het voorhangsel.  Maar nu wordt er bloed achter het gordijn naar binnen gesprenkeld, òp de plaat.

 

Waarom? Waarom is dat nodig? Er zijn immers al zoveel offers gebracht. Is dat dan niet genoeg? Is het dan nooit genoeg? Nee, het is nooit genoeg. Want je zonde tegenover God, dat is niet alleen een ongeluk wat je veroorzaakt hebt. Het zijn ook kleine dingen waar je geen offer voor gaat brengen. Die afspraak die je vergeten bent. Of die gemene opmerking. Het lijkt onschuldig. O, ja, je hebt later sorry gezegd. Maar besef je wel hoe hoog God het opneemt. Zonde tegenover God is er veel meer dan die grote dingen waar je een offer voor zou brengen. Tien dagen geleden klonk de sjofar, de ramshoorn. Tien dagen heb je er over na kunnen denken. Wat was mijn zonde tegenover God. God laat zo’n dag niet plompverloren in je leven komen. Neem een voorbereiding om het geheim van deze dag intens te beleven. Zonde zit er ook in alles wat er in dat heiligdom gebeurt. De priester heeft eerst een stier voor zichzelf en de andere priesters geofferd. Hij is met het bloed door de ruimtes van het heiligdom en naar het altaar gegaan. Zelfs op de offers en het werk van de priesters zitten vlekken en vlekjes. God laat op deze dag voelen: er is meer nodig. Hij wil dat iedereen zijn heiligheid en verhevenheid ervaart. God, als u het zo hoog opneemt, wie ben ik dan? God, met uw huiveringwekkende volmaaktheid. Op deze dag, dé dag, sta je tegenover de gans andere. En Israël bidt:  ‘Breng dan, Eeuwige, het ontzag voor U over alles door U gemaakt  Breng de geweldige, huiveringwekkende, eerbiedige vrees voor U over alles door U geschapen.  Laten allen door U gemaakt vol eerbied voor U zijn, alle schepselen voor U zich neerbuigen.’

 

En toch wil hij verder komen met mensen. Verder dan onvoldoende offers. Verder dan zonde die blijft zitten. Hij laat de hogepriester een stap verder komen. Eén gedurfd offer, de één na laatste stap naar de heilige God toe, om alles weer goed te maken. Zo dichtbij laat God hem komen in die wolk wierrook. Zo verlangt hij naar verzoening met zijn mensen. Wat ze met al hun reinigingsoffers niet voor elkaar krijgen, God verlangt dat het toch gebeurt. Kom nog maar één stap verder. Een één na laatste stap.

Ondertussen staat er bij de ingang nog steeds een tweede bok te wachten. In feite is alles al klaar. De verzoeningsrite, zoals de bijbel het noemt is voltrokken. En toch staat daar nog een bok. Wat er met die bok gaat gebeuren hoort niet bij de verzoeningsrite. En toch wil God nog iets meer.

 

Dit is de bok voor Azazel. Het is onduidelijk wat dat woord betekent. Maar het is wel duidelijk wat er met die bok gebeurt. Kijk maar. De priester legt zijn handen op de kop van de bok. Luister maar. De priester spreekt alle wandaden en vergrijpen en zonden van de Israëlieten openlijk uit. Wie er de afgelopen tien dagen over nagedacht heeft herkent zijn eigen zonden. Ook die verliefdheid van mij. Ook dat ongelukje wat mijn schuld was. Ook dat leugentje wat er uit schoot. Het komt allemaal op de kop van die bok te liggen. Ook hier nemen we weer de tijd voor.

 

Waarom moet dit? Het is toch al vergeven? Dit is toch gebeurd door dat bloed wat de priester ook voor mij zo heel dicht bij de heilige bracht? Zeker. De verzoeningsite is voltrokken. Maar dit moet ook gebeuren. U en ik moeten ervaren wat vergeving is. We zien die handen van de priester op de kop van het dier. Je hoort je eigen zonden noemen. Je ziet hoe de priester het dier wegstuurt. En een man die er voor aangewezen is neemt de bok mee naar de woestijn. En om het heel duidelijk tot je door te laten dringen legt de bijbel dit extra ritueel nog even duidelijk uit (vers 22). De boek neemt alle zonden van het volk met zich mee, naar een verlaten gebied. De duidelijkheid, de zichtbaarheid van wat er met de tweede bok gebeurt is heel sprekend. Voor God is het al verzoend. Maar God wil voor zijn kinderen dat je ziet en hoort en weet en begrijpt en ervaart en voelt dat je zonde weg is.

 

Daarom dragen mensen ook graag witte kleren op die dag. Jongens en meisjes, dat was één van de vragen waar we mee begonnen. En waarom droegen ze witte kleren? Die witte kleren laten zien dat je helemaal schoon bent voor God.

 

God wil rust geven. Het is niet toevallig dat deze dag in de zevende maand van de joodse kalender valt, rond het begin van de herfst. Na de zomer komt de natuur tot rust. Bladeren vallen van de bomen, rijpe vruchten en noten. De natuur komt tot rust. In Israël na vaak na een hete zomer. De afkoeling en de najaarsregens doen weldadig aan. Ook de mens komt tot rust. Na een warme zomer werken op het land. Na een zweterige en stoffige oogsttijd ben je er helemaal aan toe. Maar rust, dat is voor God ook dat je rust met hem hebt. Na zes maanden hard werken komt er nu een zevende maand die in het teken van die rust staat. Bij het blazen van de sjofar begon je er al aan te denken.  En vandaag wil God je er van doordringen dat er vergeving is voor alle wat je gedaan hebt. Je mag met God in rust komen, om je ervaring van rust compleet te maken.

 

Zo mag ook u de rust ervaren. Na een dag werken. Na een werkweek. Rust met God, die je wil vergeven.

Maar God wil nog een stap verder dan de grote verzoendag. Je merkt het al als hij de hogepriester in die wierrookwolk de één na laatste stap naar hem toe laat komen. God wil meer dan die zonde en die zonde vergeven. Hij wil het helemaal goed hebben. Dan heeft zelfs die indrukwekkende verzoendag, waarin God veel van zichzelf laat zien zijn grenzen. Daar zit de spanning in van: God wil het, God gunt het, maar het is er net nog niet. Tot de dag dat het tempelgordijn scheurt. Van boven naar beneden. God is het die het doet. God is bereikbaarder dan hij ooit geweest is. Nee, je kunt hem nog niet ziet. Daar zit zijn gans-anders-zijn tussen. Hij is hemels en onzichtbaar. Maar de zonde hoeft daar niet meer tussen te zitten. Als Jezus sterft als offer voor de zonde brengt hij zijn eigen bloed bij God binnen op zo’n manier dat hij iedereen die in hem gelooft meeneemt om bij God te komen. Lichamelijk nog niet. Je kunt God nog steeds niet zien, niet aanraken. Maar geestelijk wel. Geestelijk hoeft er geen afstand tussen God en jou te zijn. Als je in Jezus gelooft is God nog net zo huiveringwekkend verheven en volmaakt, maar geestelijk niet meer onbereikbaar. Je kunt met alles bij hem terecht.

 

En net als bij die tweede bok wil God het je heel zeker laten weten. Je hoort het in Bijbelwoorden, je hoort het hier zondags in de kerk, je ziet en proeft het in doop en avondmaal. God haalt alles uit de kast om je de zekerheid te geven dat hij je vergeeft en dat je bij hem rust krijgt.

 

En die rust die de Israeliet na een hete zomer op grote verzoendag kon ervaren: complete rust omdat je ook rust met God hebt, dat mag ook jouw rust zijn. Iedere avond als je gaat rusten en je zonde belijdt. Iedere zondag als je de woorden van Gods genade hoort. Ja, het mag er ieder moment van rust zijn. Een weergaloos wonder. God is huiveringwekkend verheven en volmaakt. Maar jij mag rust hebben met hem. Complete rust.