Preek A.M. de Hullu - Zondag 4 september 2011 predikant Apeldoorn-Zuid Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien. Deze preek wordt u aangeboden voor eigen gebruik. De predikant vraagt u eerst contact met hem op te nemen als u deze preek wilt gebruiken voor andere doeleinden zoals het voorlezen in een kerkdienst of als studiemateriaal in verenigingsverband of anders.

Welkom

Mededelingen

Stil gebed

Openingsbelijdenis

Groet

Psalm 86:5

Wet en samenvatting

Psalm 86:2,4

Genadeverkondiging

GK Gezang 165

Efeze 3:13-21

GK Gezang 148

Tekst: Genesis 1:5b (‘de duisternis noemde hij nacht’)

Opwekking 244

Preek

GK Gezang 171:1

Opwekking 462

Gebed

Collecten

GK Gezang 158

Zegen

In het kindmoment aan het begin van de preek stonden we er bij stil dat slapen een cadeau van God is, ook al wil je misschien graag lang opblijven. De kinderen kregen een kaart mee om boven hun bed te hangen en ’s avonds bij het naar bed gaan even naar te kijken. Achterop stond het gebedje ‘Ik ga slapen, ik ben moe’ in de versie van Ria Borkent ( http://www.gkv.nl/getdownload/280E8E45-393F-4BB2-ADC3-30B2EC22281D ).

 

 

God laat het donker worden. Vanaf het moment dat hij het licht geschapen heeft iedere dag opnieuw. Zo was het begin van de wereld, en nu wij terug van vakantie weer een nieuw begin maken, op het werk, op school, in het gezin, ook in de kerk, wil ik met u terug gaan naar dat eerste begin.

Het was een schitterende dag. God liet het licht schitteren. Juist deze zonnige dagen genieten we er van. Stralend licht, ja zo is God zelf ook. En daar mogen wij iets van merken, juist op zonnige dagen. Je geniet van al het moois wat je ziet, van kleuren en vormen. Licht hebben we nodig om te leven. Je moet God zijn om dat te kunnen bedenken. En te maken:  God zei ‘Er moet licht komen’ en er was licht. En God ziet het ook zelf: het is goed. Een schitterend begin van Gods project om die prachtige wereld te maken, waar we in de vakantie van genoten hebben en waarin we nu weer aan het werk gaan.

 

Maar dan gebeurt er iets vreemds. God gaat niet verder andere dingen maken. Nee, hij laat het licht weer verdwijnen. Het licht was goed… en vervolgens komt de duisternis terug. Natuurlijk, wij zijn er aan gewend, het gebeurt elke dag, zonder dat je er bij nadenkt. Maar als je het onbevangen leest komt het heel vreemd over. God maakt het licht, geniet er van en het wordt weer duister.

Juist bij dit moment wil ik met u stil staan. God moet er een bedoeling mee gehad hebben. Dat merk je al als je doorleest: hij scheidde het licht van de duisternis. En nog duidelijker in vers 5: Het licht noemde hij dag… en dan komt het: de duisternis noemde hij nacht. Het wordt weer donker, maar anders: Het donker krijgt een naam. Dit donker, nu het opnieuw donker wordt is niet hetzelfde als het donker wat er altijd was en wat God niet geschapen heeft omdat het er gewoon was omdat er nog geen licht bestond. Het krijgt een naam -en ik las ergens[1], dat vond ik een mooie uitleg:- dat God het een naam geeft betekent twee dingen: hij heeft er heerschappij over én God geeft er een bestemming aan, een functie. De duisternis, die oorspronkelijk niet door God geschapen was, het was er gewoon, omdat er nog geen licht bestond die maakt God nu tot een onderdeel van zijn scheppingswerk, met een eigen functie.

Ja, de bijbel spreekt ook wel op een andere manier over de duisternis: over het kwaad, de vorst der duisternis, de werken der duisternis, maar daar gaat het hier niet om. Hier zien we dat God door de duisternis een naam te geven in zijn macht neemt en er een positieve functie aan geeft.

 

Op de wereld, die God voor de mensen maakt om daar straks op te leven moeten licht en donker elkaar afwisselen, na iedere dag moet het weer donker worden, juist voor de mensen. Psalm 104 spreekt er over:  De zon weet wanneer zij onder moet gaan (vers 19). Als u het duister spreidt, valt de nacht (vers 20). Bij zonsopgang gaan de mensen aan het werk en arbeiden door tot de avond (vers 23) God geeft een dag om te werken en daarna gunt hij rust. Wat ik net al (kindmoment) uit Psalm 127 noemde: hij geeft het zijn lieveling in de slaap. In de tijd toen er nog geen elektrisch licht bestond werkte het zo dat je moest stoppen met werken als de zon onderging. Je kon het nog even volhouden in de schemering, maar op den duur was het echt over. Jij wilt nog wel van alles doen, nog even doorgaan, dit of dat nog af maken… Maar God zegt: Nee, het is genoeg geweest voor vandaag. God doet zelf het licht uit: stoppen. Hier zie je, op de eerste dag al, Gods genade voor de mensen die hij later pas gaat maken. Hij gunt rust, een tijd om te stoppen met het werk.

 

En wat doe je daar dan mee? Ja, in de 21^e eeuw kunnen wij, als God het licht uit doet, het licht weer aandoen. Ook dat is een cadeau van God: elektriciteit. Maar als God je meer cadeaus geeft, zit daar ook een risico aan. Het risico, in dit geval, dat je van geen ophouden weet. Dat er altijd nog wel een reden is om door te gaan en dat je veel te weinig aan het uitrusten toe komt. Natuurlijk moet je soms werken met elektrisch licht aan, bijvoorbeeld als je wisselende werktijden hebt. Zeker in onze noordelijke streken waar de zomerdagen lang en de winterdagen kort zijn is het prachtig dat je bij kunstlicht kunt werken. Maar vergeet dan niet Gods wijsheid en goedheid die het donkere deel van de dag juist bedoeld heeft om uit te rusten. Een cadeautje van God om iedere dag bij stil te staan. Wees er attent op, bijna iedere dag maak je mee dat het donker wordt. Denk er bij na: dat is God, dat is God die je rust gunt. En als het om de één of andere manier voor jou nog geen tijd is om te stoppen, zorg dan dat je op een ander moment wel rust neemt. Weiger het cadeau niet, één van de eerste cadeaus die God voor je gemaakt heeft.

 

Ik had het in het kindmoment over op tijd naar bed gaan. Maar er zijn heel veel vaders en moeders die wel zeggen dat hun kinderen op tijd naar bed moeten gaan, maar die zelf niet op tijd naar bed gaan. Vaders en moeders die mogen dat toch? Die mogen toch zelf beslissen hoe laat ze gaan. O, ja? Heb je als volwassene niet een God waar je naar moet luisteren? Dit is nou zonde. In het avondgebedje, wat de kinderen achterop hun kaart hebben staat: ‘Alles leg ik voor u neer, ook mijn stoute dingen Heer. Doe mijn zonden weg van mij.’ Als je als kind er voor gezorgd hebt dat je niet op tijd in bed lag, je werd naar bed gestuurd, maar je ging steeds maar niet, totdat je moeder tenslotte boos werd, ja dat zijn stoute dingen. Dat is iets om God vergeving voor te vragen. Maar ook als je als volwassene niet kunt stoppen met dit nog te doen en dat nog te doen en jezelf niet maar eens een keer maar steeds weer te weinig rust en nachtrust gunt… Ook dat is zonde. Als je in bed stapt weet je misschien niet waar je vergeving voor moet vragen. Nou hiervoor dus. Dit is zonde waar je aan moet denken als je je voorbereid op het avondmaal van komende zondag. Dat God elke dag klaar staat met twee handen vol rust en dat je hem botweg afwijst. Je hebt het idee dat je goed bezig bent, want je doet zoveel, maar het moment dat God het licht uitdoet ontgaat je. En als je dan toch naar bed gaat werken je gedachten misschien nog door.

Het is zonde, ja waarom is dat nou eigenlijk zo slecht?

·         Omdat je Gods wijsheid en genade negeert

·         Omdat je slecht voor jezelf –een kostbaar schepsel van God- zorgt

·         En omdat je te weinig vertrouwen op God hebt.

Heel vaak speelt mee dat het je ontbreekt aan vertrouwen dat het ook wel goed komt als ik wat minder eindeloos bezig blijf.

 

Dat te lang doorgaan is een serieus kwaad. Het laat je wezenlijk van God vervreemden. Je komt op afstand van God te staan. Tenzij… God gunt zondaren vergeving. Gods genade, die op de avond van de eerste dag het licht uit deed is er elke avond weer. Die was er ook op die vrijdagavond toen Jezus stierf. Hij stierf om voor mijn zonde, die mij op afstand van God zet, te betalen. Het was een gruwelijke straf, daar aan dat kruis, op afstand van God. Maar toen de avond viel was het genoeg. Jezus mocht, ook voor mij zeggen: Het is volbracht. En ik mag iedere avond vragen om vergeving, ook voor mijn gebrek aan rust en vertrouwen.

 

Natuurlijk, ik weet ook wel van de machteloosheid die je kunt voelen als het niet lukt klaar te krijgen wat je zou willen en zou moeten. Ik weet ook van piekeren, wat niet komt door te weinig geloof, maar bijvoorbeeld door psychische problemen. En natuurlijk moet je dat niet allemaal zonde noemen. Maar leg het wel bij de Here neer, leg het iedere avond in zijn handen. En zoek zoveel mogelijk de hulp die je nodig hebt. Want het is nooit normaal dat een mens geen rust heeft. En misschien is het juist wel uw probleem dat je leven niet druk is, maar juist zo leeg. Je hebt voor naar God toe juist het gevoel dat je zo weinig doet wat er toe doet. Leer ook dan de taal van de zonsondergang te verstaan. God zegt tegen je: het is genoeg, hoe veel, hoe weinig, ja soms moet je leren klein te worden, het is genoeg.

Bij alles wat we na de vakantie beginnen is er iedere dag een tijd om te stoppen. Door Gods genade, hebben we tot nu toe gezien. Het is ook tijd vóór Gods genade. Ik neem er nu samen met u even tijd voor om dat uit te leggen. De tijd van rust is ook tijd vóór Gods genade. Ik denk dan aan de psalm die we voor de preek zongen. Welzalig de man die aan des Heren wet zijn welgevallen heeft en die overdenkt bij dag en bij nacht. De dag, de drukke tijd, maar ook de nacht is tijd om over Gods woorden na te denken. De nacht, daarmee is in Psalm 1 niet bedoeld 12 uur ’s nachts tot 6 uur ’s morgens, maar gewoon het donkere deel van de dag, dus wat wij de avond en de nacht noemen. Je ligt niet die hele tijd te slapen, tenminste in september, als de zon tegen 7 uur opkomt en tussen 8 en half 9 ondergaat niet meer. Die avond en nacht is een tijd om te slapen, maar ook voor al het andere wat bij de rust en de stilte hoort. Ook het overdenken van Gods woorden. Bedoel ik dan Bijbelstudie? Nee, dat is op zich heel goed, maar Psalm 1 spreekt over het murmelen van Gods wet. Bedoeld is: er tijd voor nemen om het hardop uit te spreken, de klanken bij je binnen te laten komen en je   gedachten er over te laten gaan. Een soort herkauwen. Mediteren: de tijd nemen om de woorden op je in te laten werken. Wat staat er? Wie is de God die dit zegt? Wat zegt dit over hem zelf? En wie wil hij voor mij zijn, wat betekent dit voor mij? De tijd er voor nemen. Het is belangrijk om te studeren op de bijbel, maar Psalm 1 geeft je vooral mee dat je de tijd moet nemen om die Bijbelwoorden op je in te laten werken en God met wat hij over zichzelf zegt in je leven binnen te laten komen. Dan gebeurt wat we in Efeze 3 lazen dat Christus woont in je hart. Je bent vol van hem, hij beheerst je innerlijk in je leven. Dat werkt op de manier van de tijd nemen voor Gods woorden en het overdenken ervan. Als gezegd wordt dat wij meer moeten lezen, maar aan studie moeten doen, dan ben ik het er helemaal mee eens, maar vanmorgen zou ik vooral willen benadrukken dat we er de tijd voor moeten nemen. In het stille deel van de dag, dus wat in Psalm 1 de nacht genoemd wordt, b.v. ’s avonds of ’s morgens vroeg. Maar dan ook bij dag. Het woord wat je gelezen en overdacht hebt je herinneren. Ook ’s nachts als je misschien wakker ligt.

 

Voor de komende week wil ik u meegeven zo het avondmaal voor te bereiden. Op de preeksamenvatting staan acht bijbelgedeelten. Neem er de tijd voor ze deze week te lezen en gewoon een tijd lang stil te zijn en te overdenken wat er staat, wat het over God zegt, wie hij is en wil hij voor jou wil zijn. Bid ervoor om het te verstaan en er door geraakt te worden. Doe dat met die acht Bijbelgedeelten of in ieder geval een aantal ervan. Laat dat uw voorbereiding voor het avondmaal zijn en een nieuwe start van een seizoen met Gods wonderlijke genade.

Amen.

 

Op het liturgiebriefje werden de Bijbelgedeelten genoemd:

 

Neem, ter voorbereiding van het avondmaal de tijd om stil te staan bij de volgende bijbelgedeelten, of een aantal ervan. Overdenk:

1. Wat staat er?

2. Wat zegt dit over God, wie is hij?

3. Wie wil hij voor mij zijn?

 

·         Matteüs 26:26-28

·         Johannes 6:47-51

·         Johannes 6:53-56

·         Johannes 15:1-8

·         1 Korinte 10:16-21

·         Romeinen 5:1-5

·         Efeze 3:14-17

·         Kolossenzen 3:15-17

 

---