|
Onze kerken in Apeldoorn (Zuid en Centrum) hebben vanaf 1985 een bijzondere band opgebouwd met de gereformeerde kerk in het Roemeense dorp Lompirt. Door onderlinge contacten wordt hulp geboden om God te dienen. Het comité "Apeldoorn helpt Roemenië" geeft invulling aan die band. Minstens één maal per jaar is er sindsdien een hulpreis georganiseerd met allerhande hulpgoederen. Onlangs zijn Carel Schutte en Broer de Vries in Lompirt geweest. Voorlopig de laatste reis. Hier hun verslag.
Bijzonderheid op de heenweg: in 20 minuten tijd waren we de Roemenië-grens over, hadden benzine getankt en een vignet gekocht!! Geweldig. Het ontvangst om 19 uur was zeer hartelijk door families Peli en Szonyi. Het weekend hebben we doorgebracht bij fam. Peli. Daar zijn dominee Leventhe en zijn vrouw Kinga ook geweest, hebben we de gesprekken gevoerd, heerlijk gegeten en in ’t stof geslapen. Dominee Leventhe was voortdurend onze tolk. We konden heel goed met elkaar communiceren, en mistten dus niet echt een tolk. Leventhe volgde ons op de voet: mee naar school, mee naar de ouders van Ibolya, bij elk eten aanwezig, enz…geweldig!
Met dominee Leventhe en de oude dominee Peli gesproken: Veel jonge mensen gaan voor 2 maanden naar Duitsland. Verdienen dan zo’n 2000 € en komen terug naar Lompirt. Met dat geld kopen ze oude vrijgekomen huizen (kosten voor een opknapper: € 8000,=) of renoveren de ouderlijke woning. De voorzangeres is momenteel ook in Duitsland. Zij werkt voor haar dochter, die het geld nodig heeft. Daarom is voor de kerkdiensten een jongeman uit Sarmasag gevraagd te spelen en te zingen. Leventhe vertelt, dat morgen zowel avondmaal als “pentacost” (pinkster) wordt gevierd. Dubbel feest dus. Hij verwacht niet veel mensen in de kerk. Zeker niet ’s morgens, de enige dienst waarin ’t avondmaal wordt gevierd. Dit komt mede, omdat hij tijdens de voorbereiding in de week ervoor vertelt, dat je niet alleen vrede met God moet hebben, maar ook met elkaar. Er zijn conflicten onderling, en ook daarom gaan mensen niet aan het avondmaal. Pastor Peli heeft ’t aan ’t hart. Vorig jaar zomer heeft hij klachten gekregen en is naar de dokter geweest: zijn hart ging erg traag. Hieraan was niks te doen, hij moet rust houden en niks meer eten dat van de “pig” komt en geen alcohol meer drinken. Hij moest om z’n cholesterol denken. Eieren, geen probleem…. Hij heeft de wijngaard verkocht. Hij zag er sterk vermagerd uit. Carel maakt foto’s van de voorbereiding van de “Last Supper”, het laatste avondmaal. Oude tradities zijn heel belangrijk. Niemand zal vragen om de oude beker en schaal uit 1774 (van Zink gemaakt) te vervangen. Het geheel geeft uiting van eerbied. Leventhe gaat het brood snijden dat door een gemeentelid is geschonken voor “Gods tafel”. Hij maakt met zijn zeer scherpe (niet-kartel) mes een kruis-gebaar over ’t ronde brood, voordat hij ’t ontdoet van de korst en het vervolgens 4-kant snijdt, gelijk ons brood, dat al vierkant wordt aangeleverd. Ook de wijn wordt door dat gemeentelid geschonken. Niemand kan het bord en de beker zien staan Het staat met een oude schenk beker (karaf) achter een prachtig geborduurd kleedje op een klein tafeltje. Kinga zet nog wat snijbloemen in de buurt van de preekstoel. 2 Vlaggen sieren de ingang van de kerk aan de binnenkant. De organist speelt de bovenste balk van een ingewikkeld muziekboek en zingt luid. Hij speelt op het (door CEE geschonken) electr. Yamaha orgel. Ruim 100 knoppen en schuiven en een dubbel klavier, maar de organist gebruikt naast de “power-on” knop hoogstens 4 ervan. Genoeg voor veel Decibels, zeker als de gemeente met een ver ingedrukt zwelpedaal een sein krijgt te gaan zingen. Ruim voldoende voor de feestelijke dienst. Oude dominee Peli opent de avondmaalsviering door het “avondmaalsformulier” van Calvijn voor te lezen. Daarbij toont hij het brood en de drinkbeker. Enkele psalmen kunnen we volgen in ’t door Ella (mevrouw Peli) aangereikte boekje met geborduurd hoesje. Andere liederen kunnen Carel en ik niet volgen. Ik denk dat het bordje met te zingen liederen te klein is. We hebben alle liederen gehad en zingen maar door…. De voorbereiding op het H.A. is een verhaal apart. Een week voor ’t H.A. is er elke dag, ’s morgens en ’s avonds een “supper”: een uur waarin ieder die wil naar de kerk komt en met Leventhe praat over de zonde, en de vergeving daarvan door God. Traditioneel kennen ze in Lompirt ook een tweede en derde “pentacost-dag” (pinksterdag). Ook dan is er kerk om 11 uur ’s morgens. Opvallend tijdens ons bezoek was, dat op maandag de mensen meer tijd voor God hadden dan op zondag: de kerk zat maandag vol. Nou kwam dat mee, doordat wij op school aktief waren en tussendoor de kerkdienst werd gehouden: veel jeugd en ook leraressen gingen massaal naar de kerk, omdat wij dat ook deden…… De kinderen hadden vrij, maar als ons comite komt, komen de kinderen graag terug: er is (dan gewoonlijk) wat uit te delen…. Na de kerkdienst zondag ’s middags heeft ds. Leventhe een stuk voorgelezen, dat we in Apeldoorn hebben opgesteld en vertaald. Hierin stond dat we als comite afscheid van de gemeente namen, en de motivatie daarvan. Leventhe toont 1 van de 250 hongaarstalige bijbels, die we als comite gratis van de Gereformeerde Bijbelstichting hebben gekregen, en vertelt dat onze gemeenten die als afscheidsgeschenk aan onze hongaarse Broers en Zussen geven. Voor in de bijbels staat in hongaarse taal een herinneringswoord geschreven. 50 Roemeenstalige bijbels staan ook in de kerk. Direkteur Tibi zal die geven aan zigeuners en aan Roemeense leerkrachten van de school. Ook die kregen we gratis van de Gereformeerde Bijbelstichting. Leventhe zal een lijst opstellen van alle adressen die een bijbel zullen ontvangen. Als een gezin er een heeft gekregen, moet een paraaf worden gezet. Tzt zal Leventhe ons deze lijst toezenden. Ook een mooie herinnering.
Door Tibi zijn we op maandag 16 mei uitgenodigd om rond 9 uur op school te komen ontbijten, welke door de leerkrachten is klaargemaakt. Heerlijk. In ons gesprek daarbij, legt Tibi uitgebreide verantwoording af van de financiën, die hij tijdens een voorgaande reis heeft gekregen. We hebben de toiletten van de school gezien en ’t leerkrachtendeel ZITTEND uitgeprobeerd. De toiletten staan zo’n 50 m. vanaf het schoolgebouw, achter op ’t schoolveldje. Ze werken goed en hebben geen stromend water. De jongens-wc is al weer aan renovatie toe: de eerste tegeltjes zijn al weg of hangen los (die waren ook van poreuze kwaliteit, hadden geen glazuurlaag). Het meidentoilet zag er wat netter uit, maar sporen van afbraak waren daar ook duidelijk zichtbaar. Toiletten van het type latrine en van ‘t type hout-met-of-zonder-deksel. De buitenkant van ’t toiletgebouw zag er goed uit. Er is geen licht in de wc en het glas in de deur-ramen ontbrak, ook in de wc van de leerkrachten….. Na de kerkdienst hebben we weer op school kado’s uitgedeeld, de leerkrachten bedankt Aan Tibi hebben we geld gegeven voor de kozijnen en schoolbankjes. Hij was er erg blij mee en zal Carel mailen over de verantwoording ervan. Alle gulle gevers hartelijk bedankt!!! Toen hebben we afscheid genomen van Leventhe en Kinga. Onderweg naar Sarmasag stonden we nog even stil bij ’t ouderlijk huis van Ibolya. Oma-Ibolya was buiten.Wij brachten haar een laatste groet. Zij wierp ons kusjes toe, en maakte een gebaar met gevouwen handen: zij bid voor ons! God is groot!
Leventhe vertelde na de dienst, dat de mensen na het voorlezen van ons “afscheidsstuk” aangeslagen waren. Toen we vertelden over de websites van de kerken van Apeldoorn, begonnen de oogjes van een paar kinderen te glimmen. Daar ligt de toekomst…..
Wij zijn blij en God dankbaar, voor deze reis en voor de ontmoetingen.
De reizigers, Carel en Broer.
|